Jak nie zwraca膰 si臋 do dziecka?

Jakim g艂osem i tonem nale偶y si臋 zwraca膰 do dziecka?

Rodzicielstwo potrafi wystawi膰 na pr贸b臋 cierpliwo艣膰 nawet najspokojniejszej osoby. Ka偶dy opiekun ma艂ego dziecka wie, 偶e wychowanie to wspania艂a, ale bardzo wyboista droga. Czasami rodzice zastanawiaj膮 si臋, czy ich komunikaty w og贸le docieraj膮 do dzieci, albo wr臋cz 鈥 dlaczego nie docieraj膮. Okazuje si臋 bowiem, 偶e niezwykle wa偶ne jest nie tylko to co m贸wimy, ale r贸wnie偶 jak m贸wimy. Niesamowicie liczy si臋 nasz g艂os i ton, kt贸rego u偶ywamy.

Jak m贸wi膰 do dziecka?

Cho膰 ka偶dy opiekun dziecka doskonale zdaje sobie spraw臋 z tego, 偶e maluch dopiero uczy si臋 pewnych rzeczy (na przyk艂ad, komunikowania si臋 z otoczeniem), niekiedy zdarza nam si臋 zapomina膰, 偶e dzieci naprawd臋 wielu kwestii nie s膮 w stanie zrozumie膰. Dlatego my, jako ich opiekunowie musimy zrobi膰 wszystko 偶eby jak najlepiej obja艣ni膰 im 艣wiat oraz regu艂y, jakie nim rz膮dz膮. Ale jak m贸wi膰 do dziecka? Jakim g艂osem i tonem trzeba si臋 zwraca膰 do malucha, 偶eby nasze s艂owa do niego dociera艂y?

Po pierwsze – dostosuj si臋 do wieku malucha

Po pierwsze, zar贸wno g艂os, jak i ton musz膮 by膰 dostosowane do wieku malucha. Je艣li m贸wimy do niemowl臋cia albo bardzo ma艂ego dziecka, mo偶emy pos艂ugiwa膰 si臋 nieco innym g艂osem ni偶 podczas rozmowy z innymi osobami. Zazwyczaj ludzie w spos贸b naturalny nieco podnosz膮 g艂os gdy komunikuj膮 si臋 z maluszkiem. Wa偶ne jednak jest, aby nie przesadzi膰. Wcale nie jest wskazane piszczenie, mlaskanie i zmi臋kczanie i stwarzanie s艂贸w, kt贸re nie istniej膮 (na przyk艂ad: 鈥瀋hces suchalka? Ti ti ti ti, s艂odziutki! Chces suchalka?鈥). Taki spos贸b komunikowania si臋 z ma艂ym dzieckiem nie jest potrzebny. Maluch przecie偶 ca艂y czas s艂yszy, jak rozmawia si臋 wok贸艂 niego i nie trzeba a偶 tak bardzo zmienia膰 swojego tonu [1, 2].

Po drugie – dostosuj g艂os i ton do sytuacji

Po drugie, g艂os i ton rozmowy z dzieckiem powinny by膰 dostosowane do aktualnej sytuacji. Je艣li nie dzieje si臋 nic nadzwyczajnego i opiekun po prostu rozmawia z maluszkiem, g艂os powinien by膰 spokojny, a ton nie podniesiony. Warto u偶ywa膰 poprawnych s艂贸w, ale sk艂ada膰 kr贸tsze, nieco prostsze zdania i proste komunikaty. Warto te偶 powtarza膰 wcze艣niej wypowiedziane s艂owa, ale zast臋powa膰 je synonimami. Na przyk艂ad: do ma艂ego dziecka nie warto zwraca膰 si臋 dok艂adnie tak jak do doros艂ego (o ile kto艣 z doros艂ych tak m贸wi): 鈥瀖贸j potomku, prosi艂abym si臋 teraz aby艣 dokona艂 wyboru 偶ywieniowego, a mianowicie 鈥 jaki rodzaj przek膮ski chcia艂by艣 teraz spo偶y膰?鈥. Zamiast tego lepiej spokojnie powiedzie膰: 鈥瀋hcesz je艣膰? Jeste艣 g艂odny? Mniam, mniam. Co wolisz? Jab艂ko, czy soczek? Jab艂ko, czy soczek?鈥 [1, 3].

g艂os i ton

Jednocze艣nie, warto pami臋ta膰, 偶e ma艂e dzieci lubi膮 pewnego rodzaju przesad臋, dlatego w sytuacjach 艣miesznych, podczas wsp贸lnej zabawy, wyg艂up贸w warto u偶y膰 nieco bardziej zaawansowanej moderacji g艂osu i okaza膰 emocje. Najlepiej oczywi艣cie te radosne. Warto poeksperymentowa膰 z wysokim i niskim tonem g艂osu udaj膮c mow臋 kt贸rej艣 z zabawek, albo doda膰 do wypowiedzi wi臋cej ekspresji. Jednak w codziennych sytuacjach mo偶na powr贸ci膰 do swojego zwyk艂ego tonu.

Jak nie krzycze膰 na dzieci?

Niestety, w czasie wychowywania dzieci zdarzaj膮 si臋 r贸wnie偶 chwile trudne. Warto podzieli膰 je na dwa typy. Pierwszy typ to takie sytuacje, w kt贸rych dziecko nie przestrzega zasad, jakie ustalili艣my. Na przyk艂ad, rysuje po 艣cianie, cho膰 wyra藕nie powiedzieli艣my mu, 偶e nie wolno tego robi膰. W takiej sytuacji nasz ton g艂osu do dziecka powinien by膰 stanowczy i zdecydowany. Dziecko nie we藕mie na powa偶nie komunikatu, je艣li jego tre艣膰 nie b臋dzie sp贸jna z tonem. Na przyk艂ad, je艣li rozbawi nas jego dzia艂anie i poprzez 艣miech b臋dziemy mu m贸wi膰, 偶e jest nam bardzo przykro, 偶e porysowa艂o 艣cian臋, maluch uzna to za 艣wietny dowcip. Pomimo jednak stanowczo艣ci, kt贸r膮 nale偶y zachowa膰, pod 偶adnym pozorem nie wolno na dziecko krzycze膰. Krzyk ma tylko jedn膮 zalet臋, a mianowicie 鈥 daje uj艣cie emocjom rodzica; poza tym ma same wady. Dziecko, na kt贸re si臋 krzyczy nie b臋dzie grzeczniejsze, czy bardziej pos艂uszne. Zamiast tego mo偶e straci膰 poczucie bezpiecze艅stwa i zaufanie do rodzica; mo偶e si臋 go zwyczajnie ba膰 [4].

Sytuacje niebezpieczne – jak reagowa膰?

Istnieje jednak drugi rodzaj niepo偶膮danej sytuacji, z kt贸r膮 rodzic mo偶e mie膰 do czynienia podczas opieki nad dzieckiem. A mianowicie, sytuacje zagra偶aj膮ce zdrowiu lub nawet 偶yciu dziecka. Klasyczn膮 sytuacj膮 tego typu jest dziecko biegn膮ce w stron臋 ulicy. W takiej chwili nie nale偶y decydowa膰 si臋 na p贸艂艣rodki, ani wysy艂a膰 do malucha d艂ugich komunikat贸w (鈥瀘ch synu, dlaczego znowu biegniesz na ulic臋, skoro tyle razy m贸wi艂am ci 偶eby艣 tak nie czyni艂?鈥). Jest to sytuacja skrajna i dlatego nale偶y w niej wykorzysta膰 skrajne 艣rodki, nawet takie jak kr贸tki krzyk (na przyk艂ad: 鈥瀞top!鈥).

Kr贸tki, szybki, g艂o艣ny komunikat powinien zwr贸ci膰 uwag臋 malucha na tyle, 偶e zatrzyma si臋 w miejscu. Wtedy zadaniem rodzica jest jak najszybsze zadzia艂anie i zapewnienie mu bezpiecze艅stwa (podbiegni臋cie, przytrzymanie malucha), a nast臋pnie 鈥 co bardzo wa偶ne 鈥 przej艣cie ponownie na spokojny, cho膰 zdecydowany ton g艂osu. Nie wolno na dziecko krzycze膰 w chwili, w kt贸rej zagro偶enie ju偶 min臋艂o, poniewa偶 w naszych ramionach maluch powinien si臋 czu膰 bezpieczny, a nie zagro偶ony. Z ca艂膮 pewno艣ci膮 r贸wnie偶 nie zrozumie, 偶e krzyczymy, bo bali艣my si臋 o jego 偶ycie.

Jaki powinien by膰 ton rozmowy z dzieckiem?

Podczas porozumiewania si臋 ze swoim dzieckiem warto nie tylko dostosowa膰 do komunikatu odpowiedni ton g艂osu, ale r贸wnie偶 przestrzega膰 prostych zasad porozumienia bez przemocy, czyli tak zwanego NVC (nonviolent communication). Taki rodzaj komunikacji zak艂ada, 偶e opiekun i dziecko s膮 w stanie nawi膮za膰 ze sob膮 warto艣ciow膮 relacj臋 s艂own膮, je偶eli skupi膮 si臋 na realizacji czterech krok贸w: po pierwsze, w rozmowie z dzieckiem nale偶y skupi膰 si臋 na faktach i obserwacjach. Na tym etapie dziecko musi by膰 aktywnym uczestnikiem rozmowy; nie mo偶e by膰 tak, 偶e tylko rodzic wypowiada si臋 na temat tego, co zaobserwowa艂 (na przyk艂ad, podczas wspomnianego powy偶ej rysowania po 艣cianach rodzic nie mo偶e by膰 jedyn膮 osob膮, kt贸ra komentuje to, co si臋 wydarzy艂o) [5].

Kolejny etap rozmowy

Na drugim etapie komunikacji powinno doj艣膰 do wyra偶enia uczu膰 (jak rodzic i dziecko czuj膮 si臋 w zwi膮zku z tym, co si臋 wydarzy艂o). Trzeci krok to odniesienie si臋 do potrzeb. Ka偶de dzia艂anie jest ich nast臋pstwem, dlatego warto z dzieckiem rozmawia膰 o potrzebach, poniewa偶 dzi臋ki temu uczy si臋, jak mo偶na je zaspokaja膰 jednocze艣nie nie przeciwdzia艂aj膮c potrzebom innych ludzi. Ostatnim etapem komunikacji powinno by膰 wyra偶enie pro艣by. Pos艂uguj膮c si臋 obranym powy偶ej przyk艂adem, po zako艅czeniu poprzednich krok贸w rozmowy, rodzic powinien poprosi膰 dziecko, aby wi臋cej nie rysowa艂o po 艣cianie. Podczas przebiegu tak prowadzonej rozmowy r贸wnie偶 ton i g艂os nale偶y dostosowa膰 do komunikatu [5].

Wprowadzenie do 偶ycia powy偶szych prostych regu艂 na to, jak nie m贸wi膰 do dziecka, u艂atwi opiekunowi dziecka porozumiewanie si臋 z nim oparte nie na krzyku, lecz na wzajemnym szacunku i zrozumieniu.

Bibliografia

  1. Cooper, R. P., & Aslin, R. N. (1994). Developmental Differences in Infant Attention to the Spectral Properties of Infant鈥恉irected Speech. Child Development, 65(6), 1663-1677.
  2. Zangl, R., & Mills, D. L. (2007). Increased Brain Activity to Infant鈥怐irected Speech in 6鈥恆nd 13鈥怣onth鈥怬ld Infants. Infancy, 11(1), 31-62.
  3. Singh, L. (2008). Influences of high and low variability on infant word recognition. Cognition, 106(2), 833-870.
  4. Makiewicz-Asiedu D. (2017). O czym m贸wi ton g艂osu. Pozytywne Wychowanie, 3, 6: 1.
  5. Porozumienie bez Przemocy (2018). Nonviolent Communication. Strefa Porozumienia Bez Przemocy: http://strefapbp.pl/nvc
noworodek w r臋czniku

Adaptacja jako prze艂omowy moment rozwojowy w 偶yciu dziecka

Pierwszy dzie艅, pierwszy tydzie艅, pierwszy miesi膮c. Nim ka偶dy z rodzic贸w si臋 obejrzy, ich pociecha jest ju偶 w 艣wiecie kreatywno艣ci, zabawy i ci膮g艂ego rozwoju. Poznaje 艣wiat ka偶dym swoim zmys艂em, zdobywa nowe umiej臋tno艣ci, poznaje nowych przyjaci贸艂 鈥 jednym s艂owem, rozpoczyna zupe艂nie nowy rozdzia艂 w swoim 偶yciu. Nie ma znaczenia ile lat ma maluch 鈥 czy jest 6-miesi臋cznym niemowl臋ciem, czy 3-latkiem. Dla ka偶dego z nich jest to zupe艂nie nowa sytuacja, z kt贸r膮 musi poradzi膰 sobie tak naprawd臋 ca艂a rodzina. Dlatego tak wa偶na jest dobra adaptacja.

Co bardzo cz臋sto czuj膮 rodzice odprowadzaj膮c do 偶艂obka swoje dziecko pierwszego dnia?

Ich uczucia mo偶na por贸wna膰 do kalejdoskopu 鈥 s膮 a偶 tak zr贸偶nicowane. Adaptacja to okres gdzie strach, niepewno艣膰 i niepok贸j przeplataj膮 si臋 z w膮tpliwo艣ciami co do s艂uszno艣ci wyboru. Rozterka, kt贸ra pojawia si臋 w sercach rodzic贸w cz臋sto przejmuje kontrol臋 nad pozosta艂ymi emocjami, kt贸re powinny towarzyszy膰 temu wa偶nemu dniu w ich 偶yciu. Wyrzuty sumienia i obawa o bezpiecze艅stwo dziecka to w wielu przypadkach emocje, kt贸re wr臋cz parali偶uj膮 mam臋 i tat臋 w momencie podejmowania decyzji o zaprowadzaniu dziecka do 偶艂obka. 呕adne z tych uczu膰 nie jest jednak bezpodstawne. Ka偶dy kochaj膮cy rodzic ma prawo ich do艣wiadcza膰 i nie powinien czu膰 si臋 z tego powodu winny.

Czy jest jednak szansa na to, 偶eby by艂o inaczej? Co innego mog膮 czu膰 rodzice odprowadzaj膮cy do 偶艂obka swoje dziecko pierwszego dnia?

My艣li rodzic贸w nie musz膮 by膰 zm膮cone niepokojem. Zast膮pienie go zaufaniem i harmoni膮 uczu膰 spowoduje, 偶e dobrze poczuj膮 si臋 nie tylko oni, ale i samo dziecko. Pierwsze dni w nowym miejscu mog膮 s艂u偶y膰 temu, aby zbudowa膰 w sobie piramid臋 samych pozytywnych odczu膰. Obserwacja pracy opiekun贸w, sposob贸w radzenia sobie w r贸偶nych sytuacjach, zachowa艅 dziecka i jego naturalnego procesu przystosowywania si臋 do nowego 艣rodowiska pozwol膮 swobodniej wej艣膰 w nowy rozdzia艂 偶ycia. Ponadto, 艣wiadomo艣膰 wp艂ywu przebiegu procesu adaptacji na p贸藕niejsze kontakty spo艂eczne dziecka b臋dzie tutaj ogromnie wa偶na. Psychologowie podkre艣laj膮, 偶e utrwalaj膮 si臋 one na pocz膮tkowym etapie rozwoju i oddzia艂uj膮 na dalsze funkcjonowanie w 艣wiecie. Konieczne jest pami臋tanie te偶 o tym, 偶e prawid艂owo zorganizowany i kierowany proces adaptacji staje si臋 pozytywnym stymulatorem zmian rozwojowych malucha.

Adaptacja – o czym powinni pami臋ta膰 rodzice w trakcie trwania tego procesu?

Bardzo wa偶n膮 kwesti膮 jest budowanie pozytywnego obrazu miejsca, do kt贸rego dziecko b臋dzie ucz臋szcza艂o. Wsp贸lna rado艣膰 i 偶yczliwe stwierdzenia ze strony rodzic贸w maj膮 ogromne, je艣li nie najwa偶niejsze, znaczenie. Dziecko, widz膮c 偶e miejsce, do kt贸rego si臋 udaje, kojarzy si臋 ka偶demu cz艂onkowi rodziny z czym艣 pozytywnym, buduje r贸wnie偶 jego dobry obraz w swojej g艂owie. Inn膮, niezwykle wa偶n膮 kwesti膮 jest oswojenie si臋 z now膮 sytuacj膮. Zar贸wno dziecko, jak i rodzice ucz膮 si臋 nowego harmonogramu dnia. Kszta艂tuj膮 nowe przyzwyczajenia i poznaj膮 to, z czym dot膮d nie mieli styczno艣ci. Poznaj膮 si臋 nawzajem jeszcze raz 鈥 tym razem w nowych okoliczno艣ciach.

Podsumowanie – adaptacja dziecka to pozwolenie na odkrywanie 艣wiata

Roz艂膮ka czasem nie jest 艂atwa, ale z drugiej strony zaufanie, kt贸rym rodzice mog膮 obdarzy膰 opiekun贸w staje si臋 tu fundamentem. Ponadto, z ty艂u g艂owy mamy i taty powinna znale藕膰 si臋 my艣l, 偶e to wszystko dzieje si臋 dla dobra i pozytywnego rozwoju dziecka. Jednak adaptacja powinna przebiega膰 w spos贸b dostosowany do dziecka i jego opiekun贸w. Pozwolenie mu na odkrywanie 艣wiata to tak naprawd臋 otwarcie przed nim drzwi do najpi臋kniejszej przygody, zwanej 偶yciem.

mama w pracy

Powr贸t mamy do pracy 鈥 bez obaw i z u艣miechem na twarzy Mamo!

Czas po narodzinach ukochanego dziecka to dla rodzic贸w okres pe艂en szcz臋艣cia i spe艂nienia. Ka偶dy nowy dzie艅 to poznawanie si臋 nawzajem 鈥 swoich emocji, uczu膰 i pragnie艅. Z jednej strony dziecka, a z drugiej rodzic贸w wzajemnie i siebie samych 鈥 indywidualnie. Jest to czas rozpoznawania zasi臋gu swoich si艂 i ogranicze艅. Wszyscy razem zaczynaj膮 tworzy膰 now膮, coraz bardziej zorganizowan膮 dru偶yn臋, kt贸rej zadaniem jest wsp贸lne kroczenie przez 偶ycie. Kiedy w takiej sytuacji zdecydowa膰 si臋 na powr贸t do pracy?

Kobiety w Polsce decyduj膮 si臋 najcz臋艣ciej na roczny urlop macierzy艅ski, a obecnie wg statystyk ZUS przebywa na nim ok. 350 tysi臋cy kobiet. Gdy dobiega jego kres, mamy albo wracaj膮 na swoje poprzednie stanowiska, albo szukaj膮 nowego zatrudnienia. Wiele z nich zak艂ada r贸wnie偶 w艂asn膮 dzia艂alno艣膰. Pomys艂 na ni膮 rodzi si臋 nierzadko w艂a艣nie w trakcie urlopu macierzy艅skiego, a czasami nawet i wcze艣niej. Powr贸t do pracy to istotna rzecz dla wielu kobiet. Spora cz臋艣膰 mam, mimo 偶e czas sp臋dzony z maluszkiem jest dla nich najwspanialszy, chce by膰 aktywna zawodowo. Wed艂ug danych GUS w ostatnich latach nie ma du偶ej r贸偶nicy pomi臋dzy procentem pracuj膮cych kobiet i m臋偶czyzn w wieku produkcyjnym 鈥 ok. 70% kobiet jest aktywnych zawodowo i ok. 78% m臋偶czyzn. Widoczny jest zatem trend, 偶e kobiety coraz rzadziej zostaj膮 teraz w domu i s膮 ca艂kowicie zale偶ne od swoich partner贸w.

Z jakimi obawami stykaj膮 si臋 mamy wracaj膮ce do pracy?

Mog膮 przede wszystkim mie膰 poczucie luki zawodowej. W wielu zawodach nawet kilka miesi臋cy przerwy to ju偶 naprawd臋 du偶o. Szczeg贸lnie taka sytuacja ma miejsce w przypadku wysokich pozycji zawodowych i bran偶, w kt贸rych bardzo szybko zmieniaj膮 si臋 jej realia i wymagania. Powr贸t do pracy mo偶e by膰 wi臋c stresuj膮cy.
Przed p贸j艣ciem na rozmow臋 kwalifikacyjn膮 rodzice staj膮 te偶 przed dylematem, zwi膮zanym z opiek膮 nad dzieckiem. Zanim oboje w pe艂ni powr贸c膮 do aktywno艣ci zawodowej musz膮 przygotowa膰 dla swojego dziecka odpowiednie zaplecze 鈥 w postaci 偶艂obka [link do artyku艂u dlaczego 偶艂obek] czy innej formy opieki. Zar贸wno mama, jak i tata musz膮 mie膰 komfort my艣li i wiedzie膰, co dzieje si臋 z ich dzieckiem.

Wiele mam boi si臋 te偶 roz艂膮ki z maluchem. Jest to naturalne uczucie, ale z drugiej strony powinny mie膰 na uwadze to, 偶e ich zachowania rzutuj膮 na zachowania dzieci. P艂acz i okazywanie smutku w trakcie rozstania z dzieckiem nie b臋dzie mia艂o pozytywnego wp艂ywu chocia偶by na adaptacj臋 w 偶艂obku.

Powr贸t do pracy – czy naprawd臋 jest si臋 czego ba膰?

Rodzice, kt贸rzy decyduj膮 si臋 na 偶艂obek, jako form臋 opieki nad dzieckiem w czasie, w kt贸rymi oni s膮 w pracy, nie musz膮 mie膰 偶adnych obaw. Dobrze wybrane miejsce jest dla ich pociechy fantastyczn膮 przestrzeni膮 nie tylko do zabawy, ale i do prawid艂owego rozwoju.
Realizuj膮cy si臋 zawodowo rodzice, spe艂niaj膮ce si臋 mamy i zadowoleni z siebie ojcowie wnosz膮 do rodziny nowy pozytywny pierwiastek. Rado艣膰, kt贸ra towarzyszy mamom wracaj膮cym do pracy mo偶e by膰 w 艂atwy spos贸b przeniesiona na jej otoczenie 鈥 na dom, m臋偶a i dziecko. Dzi臋ki temu te偶 maluch szybciej staje si臋 samodzielny, zdobywa nowe do艣wiadczenia, nawi膮zuje lepsz膮 wi臋藕 z tat膮, kt贸ry pokazuje mu 艣wiat z innej perspektywy.

Co wi臋cej?

Ponadto, jak wspomina w rozmowie z portalem Dzieci s膮 wa偶ne, psycholog Monika Lipowska-Hajduk, 鈥(鈥) kiedy dziecko b臋dzie widzia艂o, czu艂o szcz臋艣liw膮, spe艂nion膮 matk臋, b臋dzie spokojniejsze, bardziej zadowolone, a przede wszystkim b臋dziemy uczy膰 je okre艣lonych postaw, szacunku do w艂asnej osoby 鈥 a to zaprocentuje w jego doros艂ym 偶yciu.鈥
Zar贸wno mamy, jak i ojcowie musz膮 te偶 pami臋ta膰, 偶e ograniczanie swoich kontakt贸w z innymi lud藕mi nie b臋dzie dla nich dobre. W pewnym momencie mo偶e pojawi膰 si臋 ich ogromny brak, co niekorzystnie wp艂ynie na sfer臋 emocjonaln膮. Zaj臋cie si臋 doros艂ymi, a nie tylko dzieci臋cymi sprawami, jest wa偶ne i nale偶y by膰 czujnym, 偶eby nie przegapi膰 tego momentu, kiedy taka potrzeba si臋 pojawia.

Podstaw膮 wszelkich dzia艂a艅 zwi膮zanych z powrotem mamy do pracy jest przede wszystkim akceptacja jej decyzji ze strony rodziny. Wsparcie m臋偶a/partnera odgrywa tutaj ogromn膮 rol臋. M艂ode mamy powinny czu膰, 偶e ich ch臋膰 aktywno艣ci zawodowej jest absolutnie prawid艂owa i w pe艂ni aprobowana przez ich otoczenie.

Karmi膮ca mama w parku

Karmienie piersi膮 priorytetem mamy

Ameryka艅ska Akademia Pediatryczna (AAP), prowadz膮ca dzia艂alno艣膰 naukow膮 i edukacyjn膮 rekomenduje, aby dzieci by艂y karmione piersi膮 przesz co najmniej sze艣膰 pierwszych miesi臋cy swojego 偶ycia. Prowadzone przez t臋 organizacj臋 badania wykaza艂y, 偶e karmienie piersi膮 wp艂ywa bardzo korzystnie na p贸藕niejszy rozw贸j psychospo艂eczny i poznawczy dzieci. Podobne badania prowadzono na rodzimym gruncie przez naukowc贸w z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiello艅skiego w Krakowie. Wykazano w nich,
偶e intensywny rozw贸j struktury istoty bia艂ej o艣rodkowego uk艂adu nerwowego, odgrywaj膮cej rol臋 w procesie uczenia si臋, lepsze umiej臋tno艣ci j臋zykowej, percepcja wizualna i kontrola motoryczna s膮 艣ci艣le zwi膮zane z karmieniem dzieci mlekiem matki. Obecnie jest ono aktywnie promowane jako optymalny spos贸b 偶ywienia niemowl膮t.

A jak w tym wszystkim wygl膮da pozycja mamy?

Tu偶 po porodzie mamy s膮 bardzo wra偶liwe na wszelkie otaczaj膮ce je bod藕ce. Labilno艣膰 uczuciowa mo偶e si臋 nasila膰 szczeg贸lnie je艣li m艂oda mama jest podatna na wp艂ywy otoczenia i jego 鈥瀌obre rady鈥. Bardzo intensywnie bowiem zmienia si臋 w tym czasie jej gospodarka hormonalna i emocje. W 2007 roku Alia Macrina Heise opisa艂a po raz pierwszy bardzo negatywne zjawisko, kt贸remu mog膮 ulega膰 mamy karmi膮ce piersi膮. D-MER, bo o nim mowa (ang. dysphoric milk ejection reflex), to w wolnym t艂umaczeniu dysforczyny wyp艂yw mleka. Stan ten charakteryzuje si臋 pojawieniem negatywnych emocji u mamy tu偶 przed uwolnieniem z piersi mleka i trwa od kilku sekund do najwy偶ej 2 minut.

Mama odczuwa wtedy strach, jest rozdra偶niona, zniech臋cona, ma negatywne my艣li. Zjawisko to ma pod艂o偶e wy艂膮cznie hormonalne i zwi膮zane jest z dzia艂aniem dopaminy. Jest ona odpowiedzialna za odczuwanie przyjemno艣ci, a tu偶 przed karmieniem jej poziom mo偶e gwa艂townie spa艣膰, powoduj膮c wspomniane reakcje. Dla wielu mam D-MER bywa traumatycznym do艣wiadczeniem 鈥 obwiniaj膮 si臋 i doszukuj膮 przyczyn w psychice. Warto jednak pami臋ta膰, 偶e wina nie le偶y po stronie kobiety 鈥 jest to odruch, nad kt贸rym nie jest ona w stanie zapanowa膰.

Pomoc kobiecie z D-MER polega przede wszystkim na wsparciu i zrozumieniu ze strony najbli偶szych. Je艣li nie b臋dzie negatywnie oceniana i ograniczy czynniki stresogenne odruch szybciej i 艂atwiej zaniknie. Wa偶ne, 偶eby kobieta mia艂a 艣wiadomo艣膰 tego, 偶e to nie jest jej wina 鈥 偶e zdarza si臋 to nawet najsilniejszym wojowniczkom, walcz膮cym o zdrowie swojego dziecka. W rzadkich sytuacjach, gdy stan zaawansowania D-MER jest wysoki, jedynym skutecznym rozwi膮zaniem jest leczenie farmakologiczne.

Karmienie piersi膮 – o czym powinna pami臋ta膰 mama?

Pierwsz膮 rzecz膮, kt贸ra powinna pojawi膰 si臋 w g艂owie karmi膮cej mamy to ogrom korzy艣ci, kt贸re z tego p艂yn膮. Nie tylko dla dziecka, ale i dla niej samej. Zmniejsza si臋 bowiem ryzyko krwotok贸w poporodowych, zapobiega oty艂o艣ci, obni偶a ryzyko zapadania na raka sutka i jajnika. Dla dziecka z kolei pokarm matki jest idealnym po偶ywieniem w pierwszych miesi膮cach 偶ycia. Bogaty w wod臋, bia艂ko, t艂uszcze i sk艂adniki mineralne stanowi idealne przygotowanie do p贸藕niejszego podawania pokarm贸w sta艂ych. Dzi臋ki mleku matki dziecko nabiera r贸wnie偶 odporno艣ci i jest mniej podatne na choroby. To tak naprawd臋 kropla w morzu zalet, kt贸re niesie ze sob膮 karmienie piersi膮, a ka偶de badania naukowe pokazuj膮 ich coraz wi臋cej.

Jak powinna zachowywa膰 si臋 karmi膮ca mama?

Mamy karmi膮ce piersi膮 powinny przede wszystkim pami臋ta膰 o zachowaniu spokoju w trakcie tej czynno艣ci. Pomaga w tym w spos贸b naturalny prolaktyna, kt贸ra wydziela si臋 w trakcie karmienia i nastraja kobiet臋 艂agodnie wobec dziecka. Kontakt mamy z maluszkiem jest w贸wczas unikalny, czu艂y i bardzo bliski. Rado艣膰 i satysfakcja, kt贸re s膮 efektem tego procesu sprawiaj膮, 偶e mamy lepiej znosz膮 trudy macierzy艅stwa. Maj膮 te偶 lepsze podej艣cie wychowawcze, a przede wszystkim nawi膮zuj膮 najpi臋kniejsz膮 i najtrwalsz膮 wi臋藕 z dzieckiem. Do tego 鈥 spokojna mama to spokojne dziecko. Je艣li bywa rozdra偶nione czy napi臋te, bardzo cz臋sto karmienie jest najlepszym sposobem na zaniechanie wszystkim negatywnym emocjom pociechy.

Podsumowanie – mama a karmienie piersi膮

Wniosek p艂yn膮cy z tych rozwa偶a艅 jest taki, 偶e mamy, dla kt贸rych karmienie piersi膮 jest wa偶ne i chc膮 dzi臋ki temu wp艂ywa膰 na pozytywny rozw贸j swojego dziecka, powinny uczyni膰 z tego priorytet. Zrobi膰 wszystko co w ich mocy, aby karmi膰. Pod wzgl臋dem emocjonalnym, fizycznym i spo艂ecznym.

殴r贸d艂a:
Breastfeeding and the Use of Human Milk; Pediatrics 2012;129;e827; DOI: 10.1542/peds.2011-3552 originally published online February 27, 2012;
Om贸wienie CNoL, Magdalena Nehring-Gugulska
www.d-mer.org
Warto karmi膰 piersi膮, Magdalena Nehring-Gugulska