Jak nie zwraca膰 si臋 do dziecka?

Jakim g艂osem i tonem nale偶y si臋 zwraca膰 do dziecka?

Rodzicielstwo potrafi wystawi膰 na pr贸b臋 cierpliwo艣膰 nawet najspokojniejszej osoby. Ka偶dy opiekun ma艂ego dziecka wie, 偶e wychowanie to wspania艂a, ale bardzo wyboista droga. Czasami rodzice zastanawiaj膮 si臋, czy ich komunikaty w og贸le docieraj膮 do dzieci, albo wr臋cz 鈥 dlaczego nie docieraj膮. Okazuje si臋 bowiem, 偶e niezwykle wa偶ne jest nie tylko to co m贸wimy, ale r贸wnie偶 jak m贸wimy. Niesamowicie liczy si臋 nasz g艂os i ton, kt贸rego u偶ywamy.

Jak m贸wi膰 do dziecka?

Cho膰 ka偶dy opiekun dziecka doskonale zdaje sobie spraw臋 z tego, 偶e maluch dopiero uczy si臋 pewnych rzeczy (na przyk艂ad, komunikowania si臋 z otoczeniem), niekiedy zdarza nam si臋 zapomina膰, 偶e dzieci naprawd臋 wielu kwestii nie s膮 w stanie zrozumie膰. Dlatego my, jako ich opiekunowie musimy zrobi膰 wszystko 偶eby jak najlepiej obja艣ni膰 im 艣wiat oraz regu艂y, jakie nim rz膮dz膮. Ale jak m贸wi膰 do dziecka? Jakim g艂osem i tonem trzeba si臋 zwraca膰 do malucha, 偶eby nasze s艂owa do niego dociera艂y?

Po pierwsze – dostosuj si臋 do wieku malucha

Po pierwsze, zar贸wno g艂os, jak i ton musz膮 by膰 dostosowane do wieku malucha. Je艣li m贸wimy do niemowl臋cia albo bardzo ma艂ego dziecka, mo偶emy pos艂ugiwa膰 si臋 nieco innym g艂osem ni偶 podczas rozmowy z innymi osobami. Zazwyczaj ludzie w spos贸b naturalny nieco podnosz膮 g艂os gdy komunikuj膮 si臋 z maluszkiem. Wa偶ne jednak jest, aby nie przesadzi膰. Wcale nie jest wskazane piszczenie, mlaskanie i zmi臋kczanie i stwarzanie s艂贸w, kt贸re nie istniej膮 (na przyk艂ad: 鈥瀋hces suchalka? Ti ti ti ti, s艂odziutki! Chces suchalka?鈥). Taki spos贸b komunikowania si臋 z ma艂ym dzieckiem nie jest potrzebny. Maluch przecie偶 ca艂y czas s艂yszy, jak rozmawia si臋 wok贸艂 niego i nie trzeba a偶 tak bardzo zmienia膰 swojego tonu [1, 2].

Po drugie – dostosuj g艂os i ton do sytuacji

Po drugie, g艂os i ton rozmowy z dzieckiem powinny by膰 dostosowane do aktualnej sytuacji. Je艣li nie dzieje si臋 nic nadzwyczajnego i opiekun po prostu rozmawia z maluszkiem, g艂os powinien by膰 spokojny, a ton nie podniesiony. Warto u偶ywa膰 poprawnych s艂贸w, ale sk艂ada膰 kr贸tsze, nieco prostsze zdania i proste komunikaty. Warto te偶 powtarza膰 wcze艣niej wypowiedziane s艂owa, ale zast臋powa膰 je synonimami. Na przyk艂ad: do ma艂ego dziecka nie warto zwraca膰 si臋 dok艂adnie tak jak do doros艂ego (o ile kto艣 z doros艂ych tak m贸wi): 鈥瀖贸j potomku, prosi艂abym si臋 teraz aby艣 dokona艂 wyboru 偶ywieniowego, a mianowicie 鈥 jaki rodzaj przek膮ski chcia艂by艣 teraz spo偶y膰?鈥. Zamiast tego lepiej spokojnie powiedzie膰: 鈥瀋hcesz je艣膰? Jeste艣 g艂odny? Mniam, mniam. Co wolisz? Jab艂ko, czy soczek? Jab艂ko, czy soczek?鈥 [1, 3].

g艂os i ton

Jednocze艣nie, warto pami臋ta膰, 偶e ma艂e dzieci lubi膮 pewnego rodzaju przesad臋, dlatego w sytuacjach 艣miesznych, podczas wsp贸lnej zabawy, wyg艂up贸w warto u偶y膰 nieco bardziej zaawansowanej moderacji g艂osu i okaza膰 emocje. Najlepiej oczywi艣cie te radosne. Warto poeksperymentowa膰 z wysokim i niskim tonem g艂osu udaj膮c mow臋 kt贸rej艣 z zabawek, albo doda膰 do wypowiedzi wi臋cej ekspresji. Jednak w codziennych sytuacjach mo偶na powr贸ci膰 do swojego zwyk艂ego tonu.

Jak nie krzycze膰 na dzieci?

Niestety, w czasie wychowywania dzieci zdarzaj膮 si臋 r贸wnie偶 chwile trudne. Warto podzieli膰 je na dwa typy. Pierwszy typ to takie sytuacje, w kt贸rych dziecko nie przestrzega zasad, jakie ustalili艣my. Na przyk艂ad, rysuje po 艣cianie, cho膰 wyra藕nie powiedzieli艣my mu, 偶e nie wolno tego robi膰. W takiej sytuacji nasz ton g艂osu do dziecka powinien by膰 stanowczy i zdecydowany. Dziecko nie we藕mie na powa偶nie komunikatu, je艣li jego tre艣膰 nie b臋dzie sp贸jna z tonem. Na przyk艂ad, je艣li rozbawi nas jego dzia艂anie i poprzez 艣miech b臋dziemy mu m贸wi膰, 偶e jest nam bardzo przykro, 偶e porysowa艂o 艣cian臋, maluch uzna to za 艣wietny dowcip. Pomimo jednak stanowczo艣ci, kt贸r膮 nale偶y zachowa膰, pod 偶adnym pozorem nie wolno na dziecko krzycze膰. Krzyk ma tylko jedn膮 zalet臋, a mianowicie 鈥 daje uj艣cie emocjom rodzica; poza tym ma same wady. Dziecko, na kt贸re si臋 krzyczy nie b臋dzie grzeczniejsze, czy bardziej pos艂uszne. Zamiast tego mo偶e straci膰 poczucie bezpiecze艅stwa i zaufanie do rodzica; mo偶e si臋 go zwyczajnie ba膰 [4].

Sytuacje niebezpieczne – jak reagowa膰?

Istnieje jednak drugi rodzaj niepo偶膮danej sytuacji, z kt贸r膮 rodzic mo偶e mie膰 do czynienia podczas opieki nad dzieckiem. A mianowicie, sytuacje zagra偶aj膮ce zdrowiu lub nawet 偶yciu dziecka. Klasyczn膮 sytuacj膮 tego typu jest dziecko biegn膮ce w stron臋 ulicy. W takiej chwili nie nale偶y decydowa膰 si臋 na p贸艂艣rodki, ani wysy艂a膰 do malucha d艂ugich komunikat贸w (鈥瀘ch synu, dlaczego znowu biegniesz na ulic臋, skoro tyle razy m贸wi艂am ci 偶eby艣 tak nie czyni艂?鈥). Jest to sytuacja skrajna i dlatego nale偶y w niej wykorzysta膰 skrajne 艣rodki, nawet takie jak kr贸tki krzyk (na przyk艂ad: 鈥瀞top!鈥).

Kr贸tki, szybki, g艂o艣ny komunikat powinien zwr贸ci膰 uwag臋 malucha na tyle, 偶e zatrzyma si臋 w miejscu. Wtedy zadaniem rodzica jest jak najszybsze zadzia艂anie i zapewnienie mu bezpiecze艅stwa (podbiegni臋cie, przytrzymanie malucha), a nast臋pnie 鈥 co bardzo wa偶ne 鈥 przej艣cie ponownie na spokojny, cho膰 zdecydowany ton g艂osu. Nie wolno na dziecko krzycze膰 w chwili, w kt贸rej zagro偶enie ju偶 min臋艂o, poniewa偶 w naszych ramionach maluch powinien si臋 czu膰 bezpieczny, a nie zagro偶ony. Z ca艂膮 pewno艣ci膮 r贸wnie偶 nie zrozumie, 偶e krzyczymy, bo bali艣my si臋 o jego 偶ycie.

Jaki powinien by膰 ton rozmowy z dzieckiem?

Podczas porozumiewania si臋 ze swoim dzieckiem warto nie tylko dostosowa膰 do komunikatu odpowiedni ton g艂osu, ale r贸wnie偶 przestrzega膰 prostych zasad porozumienia bez przemocy, czyli tak zwanego NVC (nonviolent communication). Taki rodzaj komunikacji zak艂ada, 偶e opiekun i dziecko s膮 w stanie nawi膮za膰 ze sob膮 warto艣ciow膮 relacj臋 s艂own膮, je偶eli skupi膮 si臋 na realizacji czterech krok贸w: po pierwsze, w rozmowie z dzieckiem nale偶y skupi膰 si臋 na faktach i obserwacjach. Na tym etapie dziecko musi by膰 aktywnym uczestnikiem rozmowy; nie mo偶e by膰 tak, 偶e tylko rodzic wypowiada si臋 na temat tego, co zaobserwowa艂 (na przyk艂ad, podczas wspomnianego powy偶ej rysowania po 艣cianach rodzic nie mo偶e by膰 jedyn膮 osob膮, kt贸ra komentuje to, co si臋 wydarzy艂o) [5].

Kolejny etap rozmowy

Na drugim etapie komunikacji powinno doj艣膰 do wyra偶enia uczu膰 (jak rodzic i dziecko czuj膮 si臋 w zwi膮zku z tym, co si臋 wydarzy艂o). Trzeci krok to odniesienie si臋 do potrzeb. Ka偶de dzia艂anie jest ich nast臋pstwem, dlatego warto z dzieckiem rozmawia膰 o potrzebach, poniewa偶 dzi臋ki temu uczy si臋, jak mo偶na je zaspokaja膰 jednocze艣nie nie przeciwdzia艂aj膮c potrzebom innych ludzi. Ostatnim etapem komunikacji powinno by膰 wyra偶enie pro艣by. Pos艂uguj膮c si臋 obranym powy偶ej przyk艂adem, po zako艅czeniu poprzednich krok贸w rozmowy, rodzic powinien poprosi膰 dziecko, aby wi臋cej nie rysowa艂o po 艣cianie. Podczas przebiegu tak prowadzonej rozmowy r贸wnie偶 ton i g艂os nale偶y dostosowa膰 do komunikatu [5].

Wprowadzenie do 偶ycia powy偶szych prostych regu艂 na to, jak nie m贸wi膰 do dziecka, u艂atwi opiekunowi dziecka porozumiewanie si臋 z nim oparte nie na krzyku, lecz na wzajemnym szacunku i zrozumieniu.

Bibliografia

  1. Cooper, R. P., & Aslin, R. N. (1994). Developmental Differences in Infant Attention to the Spectral Properties of Infant鈥恉irected Speech. Child Development, 65(6), 1663-1677.
  2. Zangl, R., & Mills, D. L. (2007). Increased Brain Activity to Infant鈥怐irected Speech in 6鈥恆nd 13鈥怣onth鈥怬ld Infants. Infancy, 11(1), 31-62.
  3. Singh, L. (2008). Influences of high and low variability on infant word recognition. Cognition, 106(2), 833-870.
  4. Makiewicz-Asiedu D. (2017). O czym m贸wi ton g艂osu. Pozytywne Wychowanie, 3, 6: 1.
  5. Porozumienie bez Przemocy (2018). Nonviolent Communication. Strefa Porozumienia Bez Przemocy: http://strefapbp.pl/nvc
Jakim g艂osem i tonem nale偶y si臋 zwraca膰 do dziecka?

You May Also Like

2 thoughts on “Jakim g艂osem i tonem nale偶y si臋 zwraca膰 do dziecka?

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Witryna jest chroniona przez reCAPTCHA i Google Polityk臋 Prywatno艣ci oraz obowi膮zuj膮 Warunki Korzystania z Us艂ugi.