rozmowa z dzieckiem

Dlaczego rozmowa z dzieckiem jest taka wa偶na?

Dziecko jest cz臋艣ci膮 rodziny i nawet ju偶 w najmniejszym wieku zaczyna budowa膰 relacje z bliskimi. Mimo i偶 czasami jeszcze samo nie potrafi m贸wi膰, wiele rozumie, a przede wszystkim s艂ucha. Jak rozmawia膰 z ma艂ym dzieckiem, kiedy ono jeszcze nie potrafi si臋 z nami p艂ynnie komunikowa膰? Dlaczego rozmowa z maluchem jest tak wa偶na? I co rozmowa z dzieckiem wnosi do jego rozwoju?

rozmowa z dzieckiem

W tym artykule dowiesz si臋, czego uczy si臋 Twoje dziecko poprzez rozmow臋 z Tob膮 oraz jak powinno si臋 komunikowa膰 z ma艂ym dzieckiem.聽

Co zyskuje dziecko poprzez rozmow臋 z Tob膮?

Rozmowa to najwa偶niejsza forma komunikacji. Poprzez rozmow臋 mo偶emy lepiej pozna膰 siebie oraz swojego rozm贸wc臋. Jednak nie zawsze rozmowa musi by膰 prowadzona przez obie strony. Gdy rozmawiamy z ma艂ym dzieckiem, kt贸re jeszcze nie zna wi臋kszo艣ci s艂贸w, bardzo cz臋sto prowadzimy swego rodzaju monolog. Czy w takim przypadku rozmowa jest sensowna? Dlaczego warto m贸wi膰 do dziecka i stara膰 si臋 z nim komunikowa膰?

Rozmowa z dzieckiem, czyli spos贸b na budowanie relacji

Zbudowanie solidnej relacji jest mo偶liwe nie tylko poprzez dotyk lub przytulanie, jak pisali艣my o tym w naszym artykule na temat tego, dlaczego warto przytula膰 dzieci. Nie ma znaczenia, czy Twoje dziecko u偶ywa s艂贸w, czy odpowiada na Twoje pytania lub nie. Rozmawiaj膮c z takim maluchem, po艣wi臋caj膮c mu czas i uwag臋, budujesz z nim relacj臋, kt贸rej podstaw膮 jest prawid艂owa komunikacja. Rozmowa pozwala na wyra偶anie uczu膰, opinii, a przez to samego siebie. To nie tylko przekaz informacji, ale r贸wnie偶 zbieranie do艣wiadcze艅 i poznawanie siebie oraz swoich emocji.

Przekazywanie warto艣ci

Rozmowa nie zawsze musi dotyczy膰 czego艣 wa偶nego lub istotnego. To przede wszystkim komunikacja, kt贸ra uczy. Poprzez opowiadanie historii mo偶emy wymieni膰 si臋 do艣wiadczeniami, pozna膰 r贸偶ne punkty widzenia, dzieli膰 si臋 pogl膮dami. Jednak przede wszystkim taka rozmowa pomaga w kszta艂towaniu si臋 przyja藕ni, kt贸ra przekazuje wiele warto艣ci.

Nauka s艂uchania

W rozmowie wa偶na jest nie tylko mowa, ale r贸wnie s艂uchanie. Aby komunikacja by艂a skuteczna, istotne jest to, aby wys艂ucha膰 i zrozumie膰 przekaz. Nauka s艂uchania nie tylko pomaga zrozumie膰 komunikaty, ale jest r贸wnie偶 bardzo istotna z punktu widzenia przysz艂o艣ci, poniewa偶 poprzez s艂uchanie ka偶dy cz艂owiek zdobywa wiedz臋 i poznaje 艣wiat. Im szybciej dziecko nauczy si臋 s艂ucha膰, tym skuteczniej b臋dzie przyswaja艂o wiedz臋, zacznie przywi膮zywa膰 wi臋ksz膮 uwag臋 do zrozumienia innych mechanizm贸w spo艂ecznych oraz ludzi.

Poznawanie j臋zyka

Komunikacja sk艂ada si臋 m.in. z warto艣ci, kt贸re mo偶na przekaza膰 na wiele sposob贸w. Warto podczas rozmowy z dzieckiem pos艂ugiwa膰 si臋 bogatym j臋zykiem oraz u偶ywa膰 jak najwi臋cej nowych s艂贸w. Dzieci lubi膮 powtarza膰 to, co us艂ysz膮. Im cz臋艣ciej s艂ysz膮 nowe s艂owa, tym pr臋dzej poznaj膮 ich znaczenie i zaczynaj膮 ich u偶ywa膰 w codziennym 偶yciu, co przynosi im wymierne korzy艣ci. J臋zyk i znajomo艣膰 s艂ownictwa to podstawy komunikacji. Wprowadzanie jak najwi臋kszej ilo艣ci synonim贸w da Twojemu dziecku mo偶liwo艣膰 wzbogacenia swojego zasobu j臋zykowego.

Rozmowa z dzieckiem to budowanie zaufania

Dopytuj膮c dziecko i zach臋caj膮c do rozmowy, okazujemy mu zainteresowanie i po艣wi臋camy czas. Dziecko odczytuje nasze intencje i docenia to, 偶e nam na nim zale偶y. Dzi臋ki spokojnej rozmowie budujemy zaufanie, poniewa偶 pokazujemy dziecku, 偶e chcemy je pozna膰, si臋gn膮膰 po jego punkt widzenia, emocje i post臋powanie. W ten spos贸b budujemy autorytet rodzica, kt贸remu mo偶na zaufa膰 i si臋 zwierzy膰, bo dziecko wie, 偶e zawsze zostanie wys艂uchane.

ma艂e dziecko

Jak rozmawia膰 z dzieckiem? Spok贸j to podstawa

Nie tylko istotne s膮 komunikaty, kt贸re przekazujemy dziecku, ale przede wszystkim spos贸b, w jaki je nadajemy. Podczas rozmowy bardzo wa偶ne jest, aby dziecko czu艂o si臋 komfortowo i bezpiecznie. Zawsze nale偶y do dziecka m贸wi膰 spokojnie i 艂agodnie, a je艣li czego艣 nie rozumie, to w bezstresowy spos贸b mu to wyt艂umaczy膰. Je艣li rozmowa b臋dzie nerwowa, dziecko poczuje si臋 osaczone i zagro偶one, dlatego im spokojniej przebiegnie, tym Tw贸j maluch b臋dzie si臋 swobodniej czu艂, co jest niezwykle istotne zw艂aszcza w pocz膮tkowych fazach rozwoju.

M贸w wyra藕nie i zrozumiale

Pami臋taj o tym, 偶e Twoje dziecko poczuje si臋 lepiej, je艣li podczas rozmowy b臋dzie wiedzia艂o, co do niego m贸wisz. Dlatego niezwykle istotne jest, by rodzic przekazywa艂 komunikat w spos贸b wyra藕ny i zrozumia艂y, dzi臋ki czemu dziecko nie b臋dzie si臋 stresowa艂o, 偶e czego艣 nie rozumie.

Zagaduj do dziecka i staraj si臋 je wci膮gn膮膰 w konwersacj臋

Nawet je艣li Tw贸j maluch jeszcze nie potrafi zbyt dobrze m贸wi膰, zach臋caj go do jakiekolwiek interakcji. Zadawaj pytania tak, by m贸g艂 np. przytakn膮膰 g艂ow膮. Dzi臋ki temu dziecko poczuje si臋 jak jeden z rozm贸wc贸w, b臋dzie si臋 bardziej anga偶owa艂o oraz odczuwa艂o potrzeb臋 wypowiedzenia si臋 i zabrania g艂osu.

Poka偶, 偶e jeste艣 nim zainteresowany

Cho膰 Twoje dziecko mo偶e jeszcze nie potrafi Ci opowiedzie膰 fascynuj膮cych historii, pami臋taj, 偶e musisz mu okaza膰 zainteresowanie. Poka偶, 偶e historia, kt贸r膮 pr贸buje Ci przekaza膰, interesuje Ci臋 i starasz si臋 j膮 zrozumie膰. Twoje dziecko na pewno to doceni, poniewa偶 b臋dzie czu艂o si臋 s艂uchane, co jest niezwykle istotne. Jego opowie艣膰 stanie si臋 wa偶na nie tylko dla niego, ale r贸wnie偶 dla Ciebie. Pomo偶e mu to nie tylko 艂atwiej si臋 otwiera膰 na innych, ale r贸wnie偶 spowoduje, 偶e w dziecku zacznie budowa膰 si臋 pewien system warto艣ci, jak np. potrzeba wys艂uchania, rozmowy lub przekazu informacji.

rozmowa z dzieckiem

Podsumowanie

Mamy nadziej臋, 偶e ten artyku艂 pom贸g艂 Ci zrozumie膰, dlaczego rozmowa z dzieckiem ju偶 w pocz膮tkowych fazach 偶ycia jest tak istotna. Jeste艣my pewni, 偶e teraz ju偶 wiesz, dlaczego warto rozmawia膰 oraz jak powinno si臋 to robi膰. Je艣li chcesz dowiedzie膰 si臋 wi臋cej na temat potrzeb Twojego malucha, koniecznie zajrzyj na naszego bloga, gdzie znajdziesz wiele przydatnych artyku艂贸w, np. jak pom贸c dziecku radzi膰 sobie z emocjami.  

Mama wpatruj膮ca si臋 w niemowl臋

Dlaczego warto przytula膰 dzieci? Kilka s艂贸w o potrzebie blisko艣ci.

Pobyt dzieci w 偶艂obku przypada na pierwsze 3 lata ich 偶ycia. Ten okres, to czas najintensywniejszego rozwoju. Maluch w tym wieku potrzebuje zrozumienia jego potrzeb oraz poczucia bezpiecze艅stwa. Pom贸c w tym mo偶e utrzymywana z nim blisko艣膰 poprzez dotyk, co zosta艂o potwierdzone przez psycholog贸w. Poni偶ej opisali艣my, dlaczego warto przytula膰 dzieci i jak wp艂ywa to na ich emocje.

Lekarstwo na p艂acz

Czy maj膮c z艂y humor, mia艂e艣 ochot臋 si臋 do kogo艣 przytuli膰? Czy zastanawia艂e艣 si臋 kiedy艣, dlaczego dzieci przestaj膮 p艂aka膰 po wzi臋ciu na r臋ce? Odpowiedzi膮, dlaczego tak si臋 dzieje, jest oksytocyna, kt贸r膮 organizm wytwarza podczas przytulania. Maluch otrzymuj膮cy fizyczn膮 blisko艣膰 od rodzica uspokaja si臋, poniewa偶 ten hormon pomaga regulowa膰 ci艣nienie krwi, co sprzyja obni偶eniu stresu. To jest odpowied藕 na pytanie, dlaczego warto przytula膰 dzieci.

Mitem, z kt贸rym trzeba si臋 zmierzy膰, jest s艂ynne 鈥瀗ie no艣, bo si臋 przyzwyczai鈥 powtarzane przez wiele mam i bab膰. Nale偶y pami臋ta膰, 偶e dziecko przez 9 miesi臋cy jest noszone i ko艂ysane w brzuchu matki, wi臋c rodzi si臋 do tego przyzwyczajone. W艂a艣nie dlatego blisko艣膰 jest dla niego potrzeb膮 fizjologiczn膮, tak samo jak jedzenie czy spanie. A czy kto艣 odmawia niemowlakowi po偶ywienia z obawy przez rozpieszczeniem? Oczywi艣cie, 偶e nie!

Eksperyment Harlowa

W latach 60. ameryka艅ski psycholog Harry Harlow przeprowadzi艂 eksperyment wykorzystuj膮c ma艂e ma艂pki rezusy. Od艂膮czy艂 zwierz臋ta od prawdziwych matek zast臋puj膮c je ogrzewanymi, sztucznymi, z kt贸rych jedna by艂a pokryta tkanin膮 imituj膮c膮 futro, natomiast druga by艂a zrobiona jedynie z drutu, za to mia艂a butelk臋 z mlekiem. Do艣wiadczenie pokaza艂o, 偶e rezusy ch臋tniej wybiera艂y 鈥瀖atk臋鈥, kt贸ra by艂a przyjemna i mi臋kka w dotyku, a do 鈥瀖atki鈥 z pokarmem podchodzi艂y tylko, 偶eby si臋 posili膰.

Opisany powy偶ej eksperyment udowodni艂, 偶e blisko艣膰 jest naturaln膮 potrzeb膮 nie tylko dla ludzi. Ma艂py, wybieraj膮c 鈥瀖atk臋鈥 pokryt膮 sztucznym futrem, kierowa艂y si臋 instynktem i ch臋ci膮 przytulenia do ciep艂ej i mi臋kkiej atrapy. Tak samo dzieci czuj膮, 偶e bliski kontakt z rodzicem da im spok贸j i schronienie.

Wiemy ju偶, dlaczego warto przytula膰 dzieci, a wi臋c..

Przytulajmy maluchy zawsze, kiedy tego chc膮. Je艣li tego od nas oczekuj膮, to znaczy, 偶e maj膮 tak膮 potrzeb臋. Blisko艣膰, opr贸cz wsparcia rozwoju dziecka, umacnia tak偶e wi臋藕 mi臋dzy rodzicem i pociech膮.

Jak nie zwraca膰 si臋 do dziecka?

Jakim g艂osem i tonem nale偶y si臋 zwraca膰 do dziecka?

Rodzicielstwo potrafi wystawi膰 na pr贸b臋 cierpliwo艣膰 nawet najspokojniejszej osoby. Ka偶dy opiekun ma艂ego dziecka wie, 偶e wychowanie to wspania艂a, ale bardzo wyboista droga. Czasami rodzice zastanawiaj膮 si臋, czy ich komunikaty w og贸le docieraj膮 do dzieci, albo wr臋cz 鈥 dlaczego nie docieraj膮. Okazuje si臋 bowiem, 偶e niezwykle wa偶ne jest nie tylko to co m贸wimy, ale r贸wnie偶 jak m贸wimy. Niesamowicie liczy si臋 nasz g艂os i ton, kt贸rego u偶ywamy.

Jak m贸wi膰 do dziecka?

Cho膰 ka偶dy opiekun dziecka doskonale zdaje sobie spraw臋 z tego, 偶e maluch dopiero uczy si臋 pewnych rzeczy (na przyk艂ad, komunikowania si臋 z otoczeniem), niekiedy zdarza nam si臋 zapomina膰, 偶e dzieci naprawd臋 wielu kwestii nie s膮 w stanie zrozumie膰. Dlatego my, jako ich opiekunowie musimy zrobi膰 wszystko 偶eby jak najlepiej obja艣ni膰 im 艣wiat oraz regu艂y, jakie nim rz膮dz膮. Ale jak m贸wi膰 do dziecka? Jakim g艂osem i tonem trzeba si臋 zwraca膰 do malucha, 偶eby nasze s艂owa do niego dociera艂y?

Po pierwsze – dostosuj si臋 do wieku malucha

Po pierwsze, zar贸wno g艂os, jak i ton musz膮 by膰 dostosowane do wieku malucha. Je艣li m贸wimy do niemowl臋cia albo bardzo ma艂ego dziecka, mo偶emy pos艂ugiwa膰 si臋 nieco innym g艂osem ni偶 podczas rozmowy z innymi osobami. Zazwyczaj ludzie w spos贸b naturalny nieco podnosz膮 g艂os gdy komunikuj膮 si臋 z maluszkiem. Wa偶ne jednak jest, aby nie przesadzi膰. Wcale nie jest wskazane piszczenie, mlaskanie i zmi臋kczanie i stwarzanie s艂贸w, kt贸re nie istniej膮 (na przyk艂ad: 鈥瀋hces suchalka? Ti ti ti ti, s艂odziutki! Chces suchalka?鈥). Taki spos贸b komunikowania si臋 z ma艂ym dzieckiem nie jest potrzebny. Maluch przecie偶 ca艂y czas s艂yszy, jak rozmawia si臋 wok贸艂 niego i nie trzeba a偶 tak bardzo zmienia膰 swojego tonu [1, 2].

Po drugie – dostosuj g艂os i ton do sytuacji

Po drugie, g艂os i ton rozmowy z dzieckiem powinny by膰 dostosowane do aktualnej sytuacji. Je艣li nie dzieje si臋 nic nadzwyczajnego i opiekun po prostu rozmawia z maluszkiem, g艂os powinien by膰 spokojny, a ton nie podniesiony. Warto u偶ywa膰 poprawnych s艂贸w, ale sk艂ada膰 kr贸tsze, nieco prostsze zdania i proste komunikaty. Warto te偶 powtarza膰 wcze艣niej wypowiedziane s艂owa, ale zast臋powa膰 je synonimami. Na przyk艂ad: do ma艂ego dziecka nie warto zwraca膰 si臋 dok艂adnie tak jak do doros艂ego (o ile kto艣 z doros艂ych tak m贸wi): 鈥瀖贸j potomku, prosi艂abym si臋 teraz aby艣 dokona艂 wyboru 偶ywieniowego, a mianowicie 鈥 jaki rodzaj przek膮ski chcia艂by艣 teraz spo偶y膰?鈥. Zamiast tego lepiej spokojnie powiedzie膰: 鈥瀋hcesz je艣膰? Jeste艣 g艂odny? Mniam, mniam. Co wolisz? Jab艂ko, czy soczek? Jab艂ko, czy soczek?鈥 [1, 3].

g艂os i ton

Jednocze艣nie, warto pami臋ta膰, 偶e ma艂e dzieci lubi膮 pewnego rodzaju przesad臋, dlatego w sytuacjach 艣miesznych, podczas wsp贸lnej zabawy, wyg艂up贸w warto u偶y膰 nieco bardziej zaawansowanej moderacji g艂osu i okaza膰 emocje. Najlepiej oczywi艣cie te radosne. Warto poeksperymentowa膰 z wysokim i niskim tonem g艂osu udaj膮c mow臋 kt贸rej艣 z zabawek, albo doda膰 do wypowiedzi wi臋cej ekspresji. Jednak w codziennych sytuacjach mo偶na powr贸ci膰 do swojego zwyk艂ego tonu.

Jak nie krzycze膰 na dzieci?

Niestety, w czasie wychowywania dzieci zdarzaj膮 si臋 r贸wnie偶 chwile trudne. Warto podzieli膰 je na dwa typy. Pierwszy typ to takie sytuacje, w kt贸rych dziecko nie przestrzega zasad, jakie ustalili艣my. Na przyk艂ad, rysuje po 艣cianie, cho膰 wyra藕nie powiedzieli艣my mu, 偶e nie wolno tego robi膰. W takiej sytuacji nasz ton g艂osu do dziecka powinien by膰 stanowczy i zdecydowany. Dziecko nie we藕mie na powa偶nie komunikatu, je艣li jego tre艣膰 nie b臋dzie sp贸jna z tonem. Na przyk艂ad, je艣li rozbawi nas jego dzia艂anie i poprzez 艣miech b臋dziemy mu m贸wi膰, 偶e jest nam bardzo przykro, 偶e porysowa艂o 艣cian臋, maluch uzna to za 艣wietny dowcip. Pomimo jednak stanowczo艣ci, kt贸r膮 nale偶y zachowa膰, pod 偶adnym pozorem nie wolno na dziecko krzycze膰. Krzyk ma tylko jedn膮 zalet臋, a mianowicie 鈥 daje uj艣cie emocjom rodzica; poza tym ma same wady. Dziecko, na kt贸re si臋 krzyczy nie b臋dzie grzeczniejsze, czy bardziej pos艂uszne. Zamiast tego mo偶e straci膰 poczucie bezpiecze艅stwa i zaufanie do rodzica; mo偶e si臋 go zwyczajnie ba膰 [4].

Sytuacje niebezpieczne – jak reagowa膰?

Istnieje jednak drugi rodzaj niepo偶膮danej sytuacji, z kt贸r膮 rodzic mo偶e mie膰 do czynienia podczas opieki nad dzieckiem. A mianowicie, sytuacje zagra偶aj膮ce zdrowiu lub nawet 偶yciu dziecka. Klasyczn膮 sytuacj膮 tego typu jest dziecko biegn膮ce w stron臋 ulicy. W takiej chwili nie nale偶y decydowa膰 si臋 na p贸艂艣rodki, ani wysy艂a膰 do malucha d艂ugich komunikat贸w (鈥瀘ch synu, dlaczego znowu biegniesz na ulic臋, skoro tyle razy m贸wi艂am ci 偶eby艣 tak nie czyni艂?鈥). Jest to sytuacja skrajna i dlatego nale偶y w niej wykorzysta膰 skrajne 艣rodki, nawet takie jak kr贸tki krzyk (na przyk艂ad: 鈥瀞top!鈥).

Kr贸tki, szybki, g艂o艣ny komunikat powinien zwr贸ci膰 uwag臋 malucha na tyle, 偶e zatrzyma si臋 w miejscu. Wtedy zadaniem rodzica jest jak najszybsze zadzia艂anie i zapewnienie mu bezpiecze艅stwa (podbiegni臋cie, przytrzymanie malucha), a nast臋pnie 鈥 co bardzo wa偶ne 鈥 przej艣cie ponownie na spokojny, cho膰 zdecydowany ton g艂osu. Nie wolno na dziecko krzycze膰 w chwili, w kt贸rej zagro偶enie ju偶 min臋艂o, poniewa偶 w naszych ramionach maluch powinien si臋 czu膰 bezpieczny, a nie zagro偶ony. Z ca艂膮 pewno艣ci膮 r贸wnie偶 nie zrozumie, 偶e krzyczymy, bo bali艣my si臋 o jego 偶ycie.

Jaki powinien by膰 ton rozmowy z dzieckiem?

Podczas porozumiewania si臋 ze swoim dzieckiem warto nie tylko dostosowa膰 do komunikatu odpowiedni ton g艂osu, ale r贸wnie偶 przestrzega膰 prostych zasad porozumienia bez przemocy, czyli tak zwanego NVC (nonviolent communication). Taki rodzaj komunikacji zak艂ada, 偶e opiekun i dziecko s膮 w stanie nawi膮za膰 ze sob膮 warto艣ciow膮 relacj臋 s艂own膮, je偶eli skupi膮 si臋 na realizacji czterech krok贸w: po pierwsze, w rozmowie z dzieckiem nale偶y skupi膰 si臋 na faktach i obserwacjach. Na tym etapie dziecko musi by膰 aktywnym uczestnikiem rozmowy; nie mo偶e by膰 tak, 偶e tylko rodzic wypowiada si臋 na temat tego, co zaobserwowa艂 (na przyk艂ad, podczas wspomnianego powy偶ej rysowania po 艣cianach rodzic nie mo偶e by膰 jedyn膮 osob膮, kt贸ra komentuje to, co si臋 wydarzy艂o) [5].

Kolejny etap rozmowy

Na drugim etapie komunikacji powinno doj艣膰 do wyra偶enia uczu膰 (jak rodzic i dziecko czuj膮 si臋 w zwi膮zku z tym, co si臋 wydarzy艂o). Trzeci krok to odniesienie si臋 do potrzeb. Ka偶de dzia艂anie jest ich nast臋pstwem, dlatego warto z dzieckiem rozmawia膰 o potrzebach, poniewa偶 dzi臋ki temu uczy si臋, jak mo偶na je zaspokaja膰 jednocze艣nie nie przeciwdzia艂aj膮c potrzebom innych ludzi. Ostatnim etapem komunikacji powinno by膰 wyra偶enie pro艣by. Pos艂uguj膮c si臋 obranym powy偶ej przyk艂adem, po zako艅czeniu poprzednich krok贸w rozmowy, rodzic powinien poprosi膰 dziecko, aby wi臋cej nie rysowa艂o po 艣cianie. Podczas przebiegu tak prowadzonej rozmowy r贸wnie偶 ton i g艂os nale偶y dostosowa膰 do komunikatu [5].

Wprowadzenie do 偶ycia powy偶szych prostych regu艂 na to, jak nie m贸wi膰 do dziecka, u艂atwi opiekunowi dziecka porozumiewanie si臋 z nim oparte nie na krzyku, lecz na wzajemnym szacunku i zrozumieniu.

Bibliografia

  1. Cooper, R. P., & Aslin, R. N. (1994). Developmental Differences in Infant Attention to the Spectral Properties of Infant鈥恉irected Speech. Child Development, 65(6), 1663-1677.
  2. Zangl, R., & Mills, D. L. (2007). Increased Brain Activity to Infant鈥怐irected Speech in 6鈥恆nd 13鈥怣onth鈥怬ld Infants. Infancy, 11(1), 31-62.
  3. Singh, L. (2008). Influences of high and low variability on infant word recognition. Cognition, 106(2), 833-870.
  4. Makiewicz-Asiedu D. (2017). O czym m贸wi ton g艂osu. Pozytywne Wychowanie, 3, 6: 1.
  5. Porozumienie bez Przemocy (2018). Nonviolent Communication. Strefa Porozumienia Bez Przemocy: http://strefapbp.pl/nvc