Empatyczna komunikacja

Empatyczna komunikacja

鈥濧nalizuj膮c cudze post臋powanie, w rzeczywisto艣ci uzewn臋trzniamy w艂asne potrzeby i systemy warto艣ci鈥. 鈥 to s艂owa doktora Marshalla B. Rosenberga, kt贸ry jest tw贸rc膮 Nonviolent Communication 鈥 NVC. Metoda Porozumienia Bez Przemocy NVC zwraca uwag臋 na moc s艂贸w, kt贸re mog膮 rani膰 i prowokowa膰 niechciane zachowania. Pomaga unikn膮膰 oceniania innych i zamiast tego, u艂atwia odczytanie potrzeb w艂asnych oraz rozm贸wcy.

Kim by艂 dr Marshall B. Rosenberg?

Pisz膮c o Porozumieniu Bez Przemocy, warto przedstawi膰 sylwetk臋 jego tw贸rcy. Dr Marshall B. Rosenberg 偶y艂 w latach 1934 鈥 2015 i by艂 ameryka艅skim psychologiem klinicznym. Na wyb贸r jego 艣cie偶ki zawodowej mia艂y wp艂yw do艣wiadczenia z m艂odo艣ci. Wielokrotnie by艂 艣wiadkiem przemocy na tle rasowym, a tak偶e sam pada艂 jej ofiar膮. To sprawi艂o, 偶e chcia艂 znale藕膰 odpowied藕, dlaczego ludzie zachowuj膮 si臋 agresywnie i czerpi膮 z tego przyjemno艣膰.

Ju偶 jako doktor psychologii klinicznej, Rosenberg pracowa艂 w a偶 60 krajach na 艣wiecie, m.in. jako mediator w miejscach ogarni臋tych konfliktem zbrojnym, czy jako trener w plac贸wkach o艣wiaty. By艂 te偶 mentorem dla wielu rodzic贸w. Dzisiaj idee Porozumienia Bez Przemocy wypracowane przez niego s膮 cz臋sto u偶ywane w przedszkolach i 偶艂obkach.

NVC: co to jest?

Porozumienie Bez Przemocy, czyli NVC, stanowi klucz do skutecznej i szanuj膮cej komunikacji. Ide膮 tego podej艣cia jest zadbanie o to, aby potrzeby wszystkich stron by艂y zaspokajane w spos贸b pokojowy, co sprzyja budowaniu trwa艂ych wi臋zi, zw艂aszcza w kontek艣cie relacji z dzie膰mi. Cho膰 stosowanie NVC w rozmowach z maluchami mo偶e wydawa膰 si臋 pocz膮tkowo wyzwaniem, to po pewnym czasie i praktyce staje si臋 艂atwiejsze, przy czym kluczowe jest zrozumienie fundament贸w tej metody.

 

Tw贸rca NVC, Marshall Rosenberg, wskaza艂 na 4 kroki, kt贸re stanowi膮 fundament konstruktywnej komunikacji. Pierwszy z nich to odniesienie si臋 do fakt贸w, czyli obserwacja konkretnych wydarze艅 bez oceniania. Kolejnym etapem jest wyra偶enie uczu膰 uczestnik贸w komunikacji, co stanowi klucz do zrozumienia emocji zwi膮zanych z dan膮 sytuacj膮. Nast臋pnie wa偶ne jest wyra偶enie swoich potrzeb, co pomaga ujawni膰, czego naprawd臋 pragniemy. Ostatnim krokiem jest formu艂owanie klarownych i konstruktywnych pr贸艣b, aby osi膮gn膮膰 porozumienie.

Nonviolent Communication opiera si臋 przede wszystkim na 4 filarach:

  • OBSERWACJI
    (z pomini臋ciem oceny i interpretacji sytuacji),
  • UCZUCIU
    (nazwanie pojawiaj膮cego si臋 w nas uczucia),
  • POTRZEBY
    (refleksja, jak膮 potrzeb臋 chcemy zaspokoi膰 i sk膮d u nas owo uczucie)
  • PRO艢BY
    (co powinni艣my zrobi膰, aby zaspokoi膰 potrzeb臋).

NVC pomaga doj艣膰 do porozumienia i zaspokojenia swoich potrzeb dzi臋ki empatii dla drugiego cz艂owieka iwstrzymywaniu si臋 od os膮d贸w.

Co wi臋cej?


Wa偶nym elementem praktyki NVC jest uwzgl臋dnienie potrzeb obu stron w procesie komunikacji. Podkre艣lenie pe艂noprawno艣ci dziecka jako uczestnika rozmowy jest kluczowe, cho膰 doros艂y odgrywa istotn膮 rol臋 w moderowaniu dialogu zgodnie z zasadami porozumienia bez przemocy. Dzieci, ucz膮c si臋 tej metody poprzez praktyk臋 z opiekunami, staj膮 si臋 aktywnymi uczestnikami komunikacji. W niekt贸rych przypadkach opiekun pe艂ni rol臋 moderatora, nie b臋d膮c ani nadawc膮, ani odbiorc膮 komunikatu, co sprzyja harmonijnym relacjom mi臋dzy dzie膰mi.

 

Przyjrzyjmy si臋 sytuacji, w kt贸rej dwoje dzieci przybiega z p艂aczem i pretensjami. Konflikt jest wyra藕ny, gdy jedno z dzieci (za艂贸偶my, 偶e dziewczynka) donosi, 偶e ch艂opiec mocno 艣cisn膮艂 jej r臋k臋, podczas gdy ten zaprzecza. W tradycyjnym podej艣ciu wychowawczym opiekun m贸g艂by zaj膮膰 rol臋 s臋dziego, rozstrzygaj膮c win臋 i nak艂adaj膮c kary. Jednak taka interwencja mia艂aby powa偶ne konsekwencje 鈥 obie strony poczu艂yby si臋 pokrzywdzone, potrzeby nie zosta艂yby zaspokojone, a konflikt pozosta艂by nierozwi膮zany. W takiej sytuacji preferowane jest zastosowanie komunikacji bez przemocy, co pozwala na zrozumienie i rozwi膮zanie konfliktu, unikaj膮c jednocze艣nie niesprawiedliwych sankcji.

Na czym polega porozumienie bez przemocy?


Zasada porozumienia bez przemocy zak艂ada, 偶e kluczowym krokiem jest pro艣ba o opisanie zdarzenia przez obie strony, w tym konkretnych fakt贸w, jak dosz艂o do sytuacji, w jakich okoliczno艣ciach ch艂opiec chwyci艂 dziewczynk臋 za r臋k臋. Nast臋pnie dzieci wyra偶aj膮 swoje uczucia zwi膮zane z tym wydarzeniem. Przyk艂adowo, ch艂opiec m贸g艂 chcie膰 si臋 po prostu bawi膰 z dziewczynk膮 i 艣cisn膮艂 j膮 zbyt mocno, co wywo艂a艂o u niej b贸l i smutek.

Je艣li na etapie drugim nie osi膮gni臋to pe艂nego zrozumienia, analiza potrzeb dokonuje si臋 na trzecim etapie. By膰 mo偶e potrzeby dziewczynki w danej chwili kolidowa艂y z potrzebami ch艂opca 鈥 np. chcia艂a si臋 bawi膰 lalk膮 lub doko艅czy膰 zamek z piasku. Rozwi膮zanie konfliktu opiera si臋 na dostrze偶eniu tych potrzeb i przechodzeniu do etapu formu艂owania konkretnych pr贸艣b.

Warto podkre艣li膰, 偶e porozumienie bez przemocy jest dostosowane do komunikacji z dzie膰mi w ka偶dym wieku. Nawet najm艂odsze maluszki, kt贸re dopiero rozpoczynaj膮 swoj膮 przygod臋 z mow膮, mog膮 by膰 uczone, jak rozmawia膰 z doros艂ymi i r贸wie艣nikami zgodnie z zasadami NVC.

Przyk艂ady NVC 鈥 jakie s膮?

Przyk艂ady zastosowania w 偶艂obkach BeBaby Porozumienia Bez Przemocy (NVC) oraz korzy艣ci
p艂yn膮ce z konstruktywnej komunikacji mo偶na sklasyfikowa膰 na co najmniej cztery istotne aspekty.

艢wiadome uczucia i potrzeby

U艣wiadomienie sobie uczu膰 i potrzeb stanowi pierwszy istotny aspekt zastosowania
Porozumienia Bez Przemocy (NVC). Dziecko w procesie nauki komunikacji zaczyna rozumie膰, 偶e ka偶de jego dzia艂anie ma
na celu zaspokojenie konkretnych potrzeb. Przyk艂adowo, kiedy biega po pokoju i wydaje si臋 “rozrabia膰”, mo偶e to
wynika膰 z pragnienia przyci膮gni臋cia uwagi. Dziecko w ten spos贸b d膮偶y do zaspokojenia potrzeb blisko艣ci,
bezpiecze艅stwa i bycia zauwa偶onym. Dodatkowo, rodzic r贸wnie偶 zdobywa lepsze zrozumienie potrzeb i uczu膰 malucha, gdy
komunikuje si臋 z nim od samego pocz膮tku zgodnie z zasadami NVC.

Empatia

Kolejnym wa偶nym elementem w naszych 偶艂obkach BeBaby, zgodnym z zasadami Porozumienia Bez
Przemocy (NVC), jest rozwijanie empatii u dzieci. W trakcie konstruktywnej komunikacji maluch zdobywa wiedz臋 na
temat uczu膰 i potrzeb innych os贸b, co przek艂ada si臋 na wi臋ksz膮 艣wiadomo艣膰 i otwarto艣膰 na ich zaspokajanie. Wyj膮tkowo
istotne jest unikanie os膮dzania czy krytykowania, poniewa偶 potrzeby istniej膮 i s膮 wa偶ne. Kluczowe jest natomiast
zmienianie sposobu d膮偶enia do ich zaspokajania.

Zrozumienie i szacunek

W naszych 偶艂obkach BeBaby, zgodnie z zasadami Porozumienia Bez Przemocy (NVC), k艂adziemy
nacisk na rozwijanie zrozumienia i szacunku u dzieci. Jest to istotne, poniewa偶 maluchy ucz膮 si臋, 偶e s膮 szanowane i
rozumiane, niezale偶nie od tego, 偶e opiekunowie s膮 starsi i posiadaj膮 wi臋cej wiedzy. Dzieci, komunikuj膮c si臋 w spos贸b
zgodny z NVC, przyswajaj膮 postaw臋 r贸wnorz臋dno艣ci, co sprzyja ich p贸藕niejszej gotowo艣ci do wsp贸艂pracy.

Rozwi膮zywanie konflikt贸w

W kontek艣cie przedstawionego wcze艣niej konfliktu mi臋dzy koleg膮 a kole偶ank膮, warto
zaznaczy膰, 偶e Porozumienie Bez Przemocy pe艂ni istotn膮 rol臋 w konstruktywnym rozwi膮zywaniu spor贸w. Opiekunowie nie
musz膮 pe艂ni膰 roli s臋dzi贸w, szukaj膮c winnych i nak艂adaj膮c kar臋. Zamiast tego, celem jest nauczanie dzieci strategii
post臋powania w konfliktowych sytuacjach, kt贸re nie sprawiaj膮 krzywdy 偶adnej ze stron.

NVC w kontakcie z dzie膰mi


Porozumienie Bez Przemocy pomaga dzieciom uwierzy膰 siebie. Staj膮 si臋 bardziej 艣wiadome emocji, kt贸re prze偶ywaj膮. Jest to szczeg贸lnie wa偶ne dla ma艂ych dzieci, kt贸re dopiero ucz膮 si臋 pojawiaj膮cych si臋 w nich uczu膰 i staraj膮 si臋 sobie z nimi poradzi膰. NVC przekonuje te偶, 偶e wra偶liwo艣ci i z艂ych emocji nie nale偶y si臋 ba膰 i ich unika膰. Uczuciowo艣膰 pozwala na wi臋ksz膮 samo艣wiadomo艣膰 oraz dostrze偶enie potrzeb.

Nasze 偶艂obki BeBaby w Krakowie opieraj膮 swoj膮 prac臋 z dzie膰mi na zasadach Porozumienia Bez Przemocy. Dzi臋ki temu, mali podopieczni maj膮 szans臋 na pe艂ne zrozumienie i empati臋 ze strony opiekun贸w. To w艂a艣nie od doros艂ych maluchy ucz膮 si臋 radzenia sobie z emocjami i odkrywania w艂asnych potrzeb.

Bebabyzlobek.pl

Wiemy, jak wa偶na jest blisko艣膰...