膯wiczenia ma艂ej i du偶ej motoryki – co to znaczy?

Rozw贸j dziecka, zar贸wno psychiczny, jak i fizyczny, to bardzo skomplikowana sprawa. Wp艂yw na niego mog膮 mie膰 przer贸偶ne czynniki. Warto w ka偶dej chwili obserwowa膰, czy integracja sensoryczna dziecka przebiega prawid艂owo. Dobry 偶艂obek, kt贸ry opiekuje si臋 Twoim dzieckiem, na pewno zwraca na to uwag臋 i wy艂apuje ka偶d膮 nieprawid艂owo艣膰. Dodatkowo podpowiada jak 膰wiczy膰, aby rozwija膰 du偶膮 i ma艂膮 motoryk臋.

Wed艂ug najnowszych rekomendacji 艢wiatowej organizacji Zdrowia z listopada 2020 roku zaleca si臋, aby dzieci i m艂odzie偶 podejmowa艂y aktywno艣膰 o umiarkowanej lub du偶ej intensywno艣ci przez 艣rednio sze艣膰dziesi膮t minut dziennie.

Oczywi艣cie nie musimy pilnowa膰 z zegarkiem w r臋ku tego, aby by艂a to dok艂adnie godzina, ale w 偶艂obku i tak dzieci maj膮 o wiele wi臋cej ruchu. Przede wszystkim ucz膮 si臋 raczkowa膰, a potem chodzi膰, wi臋c maj膮 sporo aktywno艣ci dodatkowej, a ponadto obecno艣膰 innych dzieci i wsp贸lne zabawy anga偶uj膮 je do kolejnych form ruchu. Dodatkowo opiekunowie w 偶艂obku organizuj膮 tak偶e zorganizowane zaj臋cia fizyczne, kt贸re wspieraj膮 rozw贸j naszych dzieci.

ma艂a motoryka

Ma艂a motoryka 鈥 膰wiczenia palc贸w, d艂oni, nadgarstk贸w.

Ma艂膮 motoryk臋, czyli ruch palc贸w i d艂oni, mo偶emy 膰wiczy膰 od pierwszych dni 偶ycia dziecka. Tablice sensoryczne, ksi膮偶eczki sensoryczne, ka偶da zabawka, kt贸r膮 dotyka dziecko 鈥 pomaga j膮 膰wiczy膰.

Ma艂a motoryka to ruchy, kt贸re anga偶uj膮 niewielk膮 cz臋艣膰 cia艂a, jednak偶e wymagaj膮, aby dziecko skoncentrowa艂o uwag臋 na zadaniu oraz skupi艂o si臋 na wykonywanej czynno艣ci. Przyk艂adami takich czynno艣ci, kt贸re wymagaj膮 dobrze ukszta艂towanej ma艂ej motoryki, s膮 mi臋dzy innymi:

  • malowanie 鈥 tak偶e palcami;
  • lepienie z plasteliny;
  • zawi膮zywanie but贸w;
  • zapinanie guzik贸w.

Rozw贸j ma艂ej motoryki jest 艣ci艣le uzale偶niony od ukszta艂towania og贸lnej sprawno艣ci ruchowej i aktywno艣ci, czyli od tak zwanej du偶ej motoryki, przez co stanowi podstaw臋 og贸lnej zr臋czno艣ci.

Przyk艂adowe 膰wiczenia wspomagaj膮ce rozw贸j ma艂ej motoryki to cho膰by:

  • swobodne rysowanie na du偶ych arkuszach papieru mazakami, kredkami, kredkami 艣wiecowymi 鈥 wszystkim tym, co dziecko jest w stanie utrzyma膰 w r膮czkach;
  • nawlekanie koralik贸w, przewlekanie sznurk贸w, wst膮偶ek, sznur贸wek 鈥 przez r贸偶ne otwory, na przyk艂ad w drewnianej tablicy, twardym buciku i tym podobnych rzeczach;
  • wieszanie na sznurkach ubranek dla lalek b膮d藕 misi贸w i przypinanie ich klamerkami do bielizny;
  • malowanie grubymi p臋dzlami du偶ych powierzchni 鈥 przy tym zadaniu dzieci powinny sta膰 przy stolikach odpowiednich do ich wysoko艣ci;
  • modelowanie z plasteliny, modeliny, masy papierowej 鈥 nawet form ma艂o z艂o偶onych, wystarczy na pocz膮tku modelowa膰 kuleczki czy wa艂ki, byleby paluszki dziecka pracowa艂y;
  • rysowanie r贸偶nych wzor贸w w liniach zeszytowych;
  • rysowanie patykiem po ziemi;
  • 膰wiczenia d艂oni: wymachy, kr膮偶enie, stukanie po blacie, 艣ciskanie pi艂eczek i tym podobne aktywno艣ci.

ma艂a motoryka  i du偶a motoryka

W jakim celu 膰wiczy si臋 ma艂膮 motoryk臋 u dziecka?

  • Doskonalona jest w ten spos贸b umiej臋tno艣ci napinania i rozlu藕niania napi臋cia mi臋艣niowego, co tworzy okazj臋 do kontrolowania tego napi臋cia;
  • Doskonali to p艂ynno艣膰 i swobod臋 ruch贸w nadgarstka dziecka, a tak偶e przedramienia i ramienia.

Du偶a motoryka 鈥 priorytet w rozwoju ruchowym ka偶dego dziecka

Zdolno艣ci motoryczne to koordynacja mi臋艣ni w celu wykonania zadania. U dzieci maj膮 one kluczowe znaczenie dla rozwoju funkcji poznawczych takich jak rozwi膮zywanie problem贸w i podejmowanie decyzji.

膯wiczenia du偶ej motoryki to pierwszy i najwa偶niejszy etap rozwoju ruchowego dziecka. Im wi臋cej 膰wicze艅 fizycznych b臋dzie wykonywa艂o dziecko, tym 艂atwiej b臋dzie mu przychodzi艂o realizowanie innych zada艅 wymagaj膮cych odmiennych sprawno艣ci. W ka偶dym 偶艂obku zaj臋cia ruchowe dostosowane s膮 do wieku i etapu rozwoju dzieci. Motoryka du偶a obejmuje wszelkie aktywno艣ci, kt贸re anga偶uj膮 ca艂e cia艂o lub jego wi臋ksz膮 cz臋艣膰. S膮 to mi臋dzy innymi:

  • bieganie;
  • skakanie;
  • rzucanie pi艂ki;
  • jazda na rowerze;
  • gra w pi艂k臋.
du偶a motoryka

G艂贸wnymi celami 膰wiczenia du偶ej motoryki s膮:

  • nabywanie p艂ynno艣ci ruch贸w;
  • kszta艂towanie kontroli nad w艂asnym cia艂em;
  • rozwijanie og贸lnej sprawno艣ci dziecka.

Przyk艂adowe 膰wiczenia du偶ej motoryki to wymachy ramion, naprzemienne unoszenie ich i opuszczanie, dotykanie 艂okciami kolan, kre艣lenie k贸艂 ramionami, chodzenie z wysokim unoszeniem kolan, przej艣cie po 艂aweczce, k艂adce, skakanie na jednej nodze, skakanie na obu nogach, zabawy z pi艂k膮.

Oczywi艣cie wszystkie gry i zabawy powinny by膰 dostosowane do etapu rozwoju dziecka, do jego wieku i mo偶liwo艣ci. Dwulatek powinien bez problemu pobawi膰 si臋 pi艂k膮, czy przej艣膰 po k艂adce, ale roczne dziecko nie przejdzie po 艂aweczce z zachowaniem r贸wnowagi bez 偶adnej pomocy od doros艂ego opiekuna.

W okresie wiosenno-letnim wi臋kszo艣膰 aktywno艣ci ruchowych odbywa si臋 na 艣wie偶ym powietrzu 鈥 to wspaniale wp艂ywa na rozw贸j dziecka, jego odporno艣膰 i zdrowie. W okresie jesienno-zimowym jest to odrobin臋 utrudnione, ale w dobrym 偶艂obku przynajmniej kilka razy w tygodniu dzieci maj膮 zapewnion膮 aktywno艣膰 na zewn膮trz. To tak偶e bardzo podnosi odporno艣膰 maluch贸w, hartuje je i sprawia, 偶e 艂atwiej jest im unikn膮膰 przezi臋bienia.

Podsumowanie

Kiedy dziecko zaczyna poznawa膰 艣wiat, ciekawi je wszystko: jaki smak, jak膮 konsystencj臋 maj膮 wszystkie otaczaj膮ce je przedmioty. To dobry wst臋p do 膰wicze艅 motoryki ma艂ej. Dziecko bada otoczenie za pomoc膮 swoich paluszk贸w. Musimy tylko pom贸c mu i ukierunkowa膰 eksploracj臋 otoczenia tak, aby rozwija膰 jego zdolno艣ci manualne.

Du偶a motoryka to podstawa prawid艂owego rozwoju fizycznego dziecka. Zaczyna si臋 od raczkowania, przewracania na brzuszek, podnoszenia, a ko艅czy na pe艂nych rado艣ci harcach, zabawach i szalonych pomys艂ach. Gra w pi艂k臋, badmintona czy skoki w workach 鈥 to wspania艂e aktywno艣ci, kt贸re rozwijaj膮 dziecko fizycznie, ale tak偶e ucz膮 zasad rywalizacji, wsp贸艂dzia艂ania w grupie i cierpliwo艣ci.

To wa偶ne, 偶eby 膰wiczy膰 zar贸wno ma艂膮, jak i du偶膮 motoryk臋 u ka偶dego dziecka. Dobry 偶艂obek na pewno po艂o偶y na to nacisk w swoim programie.