NVC co to jest?

NVC ÔÇô czym jest porozumienie bez przemocy?

NVC, czyli porozumienie bez przemocy lub inaczej empatyczna komunikacja, komunikacja konstruktywna lub j─Özyk serca. Takie nazewnictwo wynika z tego, ┼╝e osoby realizuj─ůce NVC staraj─ů si─Ö nawi─ůza─ç ze sob─ů kontakt oparty na zrozumieniu i szacunku. Przewaga rozwojowa i intelektualna doros┼éego opiekuna nad ma┼éym dzieckiem jest oczywista, jednak┼╝e nie oznacza ona, ┼╝e doros┼éy powinien traktowa─ç j─ů jako pow├│d do traktowania dziecka z g├│ry i nie uwa┼╝ania go za r├│wnorz─Ödnego partnera w rozmowie [1, 2, 3].

NVC: co to jest?

Porozumienie bez przemocy zak┼éada, ┼╝e potrzeby os├│b, kt├│re komunikuj─ů si─Ö ze sob─ů, powinny zosta─ç zaspokojone w pokojowy spos├│b. Dzi─Öki temu kontakt z dzieckiem cechuje si─Ö wysok─ů jako┼Ťci─ů i sprzyja budowaniu wi─Özi. Stosowanie NVC w komunikacji z maluchem jest proste, jednak wymaga pewnej praktyki i posiadania pewnych podstaw teoretycznych. Tw├│rcza metody ÔÇô Marshall Rosenberg za┼éo┼╝y┼é, ┼╝e aby poprawnie realizowa─ç konstruktywna komunikacj─Ö nale┼╝y pos┼éugiwa─ç si─Ö metod─ů 4 krok├│w. Po pierwsze, nale┼╝y odnie┼Ť─ç si─Ö do fakt├│w, do obserwacji zwi─ůzanych z danym wydarzeniem. Drugim krokiem jest d─ů┼╝enie do wyra┼╝enia uczu─ç os├│b uczestnicz─ůcych w komunikacji. Po trzecie, wa┼╝ne jest wyra┼╝enie swoich potrzeb. Czwartym, ostatnim krokiem stosowanym w porozumieniu bez przemocy jest formu┼éowanie jasnej, konstruktywnej pro┼Ťby [1, 2, 3].

Co wi─Öcej?

Bardzo istotnym aspektem stosowania NVC jest uwzgl─Ödnienie potrzeb obu stron komunikacji. Warto podkre┼Ťli─ç, ┼╝e dziecko jest pe┼énoprawnym uczestnikiem komunikacji. Jednak to zadaniem doros┼éego jest moderowanie rozmowy w taki spos├│b, by spe┼énia┼éa ona za┼éo┼╝enia porozumienia bez przemocy. Dzieci, praktykuj─ůc z opiekunami stosowanie tej metody, same r├│wnie┼╝ si─Ö jej ucz─ů. W wielu przypadkach rodzic lub opiekun nie reprezentuje ani odbiorcy, ani nadawcy komunikatu, ale raczej moderuje kontakt pomi─Ödzy dzie─çmi.

NVC przykłady

Wyobra┼║my sobie sytuacj─Ö, w kt├│rej dwoje dzieci przybiega do nas z p┼éaczem i pretensjami. S─ů wyra┼║nie skonfliktowane, a jedno z nich (za┼é├│┼╝my, ┼╝e b─Ödzie to dziewczynka) donosi, ┼╝e kolega ┼Ťcisn─ů┼é j─ů mocno za r─Ök─Ö. Ch┼éopiec z kolei zaprzecza temu. W takiej sytuacji rola opiekuna mog┼éaby sprowadza─ç si─Ö do s─Ödziego. Tego, kt├│ry rozs─ůdza win─Ö i wymierza sprawiedliwo┼Ť─ç i cz─Östo w klasycznie rozumianym post─Öpowaniu wychowawczym tak w┼éa┼Ťnie by si─Ö sta┼éo. Ch┼éopiec najprawdopodobniej dosta┼éby nagan─Ö za to, ┼╝e ÔÇ×nie umie si─Ö ┼éadnie bawi─çÔÇŁ, a dziewczynce poleconoby, ┼╝eby nie p┼éaka┼éa z byle powodu. Dlaczego taka sytuacja jest ca┼ékowicie niewskazana? Po pierwsze, ka┼╝de z dzieci czu┼éoby si─Ö pokrzywdzone i niedostatecznie wys┼éuchane. Druga rzecz – potrzeby ┼╝adnego z dzieci nie zosta┼éyby zaspokojone. Po trzecie za┼Ť, konflikt pomi─Ödzy r├│wie┼Ťnikami w zasadzie nie zosta┼éby rozwi─ůzany. Koledzy prawdopodobnie nie chcieliby si─Ö ze sob─ů zapewne bawi─ç jeszcze przez d┼éu┼╝szy czas. Warto wi─Öc w takiej sytuacji zdecydowa─ç si─Ö na komunikacj─Ö bez przemocy.

Na czym polega porozumienie bez przemocy?

Porozumienie bez przemocy zak┼éada natomiast, ┼╝e pierwszym krokiem powinno by─ç poproszenie obojga dzieci po kolei, by opisa┼éy same fakty ÔÇô co si─Ö konkretnie wydarzy┼éo, jak to wygl─ůda┼éo, w jaki spos├│b ch┼éopiec chwyci┼é za r─Ök─Ö dziewczynk─Ö i w jakich okoliczno┼Ťciach. Po drugie, nale┼╝y poprosi─ç dzieci o to, by powiedzia┼éy, jak si─Ö czu┼éy w tej sytuacji. By─ç mo┼╝e ju┼╝ na tym etapie oka┼╝e si─Ö, ┼╝e kolega po prostu chcia┼é si─Ö pobawi─ç z r├│wie┼Ťniczk─ů i z┼éapa┼é j─ů mocno za r─Ök─Ö, by poci─ůgn─ů─ç w swoj─ů stron─Ö i by zaproponowa─ç zabaw─Ö. Jednak jako dziecko energiczne, w┼éo┼╝y┼é w to zbyt wiele si┼éy, przez co sprawi┼é kole┼╝ance b├│l i przykro┼Ť─ç.

Je┼╝eli do powy┼╝szych ustale┼ä nie dojdzie na etapie drugim, prawdopodobnie dojdzie do nich podczas realizacji trzeciego kroku, czyli na etapie analizowania potrzeb. By─ç mo┼╝e potrzeby dziewczynki pozostawa┼éy w danym momencie w sprzeczno┼Ťci z potrzebami ch┼éopca ÔÇô chcia┼éa si─Ö pobawi─ç swoj─ů lalk─ů lub doko┼äczy─ç zamek z piasku. Te ustalenia s─ů wa┼╝n─ů sk┼éadow─ů dochodzenia dzieci do porozumienia. Na ostatnim kroku nale┼╝y skupi─ç si─Ö na konkretnych pro┼Ťbach, kt├│re mog─ů sformu┼éowa─ç dzieci lub opiekun mo┼╝e im w tym pom├│c.

Warto podkre┼Ťli─ç, ┼╝e porozumienie bez przemocy nadaje si─Ö do komunikacji z dzie─çmi w zasadzie w ka┼╝dym wieku. Nawet maluszki, kt├│re dopiero rozpoczynaj─ů swoj─ů przygod─Ö z werbaln─ů komunikacj─ů mog─ů by─ç od najm┼éodszych lat uczone, by rozmawia─ç z doros┼éymi i z r├│wie┼Ťnikami zgodnie z za┼éo┼╝eniami metody NVC [1, 2, 3].

Przyk┼éady NVC – jakie s─ů?

Jakie s─ů konsekwencje stosowania porozumienia bez przemocy? Mo┼╝na wyr├│┼╝ni─ç co najmniej cztery r├│┼╝ne korzy┼Ťci, kt├│re zwi─ůzane s─ů z wykorzystywaniem konstruktywnej komunikacji.

Świadome uczucia i potrzeby

Po pierwsze, dziecko nauczy si─Ö u┼Ťwiadamia─ç sobie swoje uczucia i potrzeby. Ka┼╝de dzia┼éanie, a szczeg├│lnie takie, kt├│re wykonywane jest przez ma┼ée dziecko d─ů┼╝y do zaspokojenia jakie┼Ť potrzeby. Na przyk┼éad, dziecko biega po pokoju i ÔÇ×rozrabiaÔÇŁ, poniewa┼╝ chce zwr├│ci─ç na siebie nasz─ů uwag─Ö. Zaspokaja w ten spos├│b potrzeb─Ö blisko┼Ťci, bezpiecze┼ästwa, bycia wa┼╝nym. Co wi─Öcej, r├│wnie┼╝ rodzic nauczy si─Ö lepiej rozumie─ç potrzeby i uczucia malucha je┼╝eli od pocz─ůtku b─Ödzie si─Ö z nim komunikowa┼é zgodnie z zasadami NVC [1, 2, 3].

Empatia

Po drugie, dzi─Öki konstruktywnej komunikacji dziecko uczy si─Ö empatii. Maluch, kt├│ry poznaje uczucia i potrzeby innych os├│b staje si─Ö ich bardziej ┼Ťwiadomy i bardziej otwarty na ich realizowanie. Szczeg├│lnie istotne w tym zakresie jest unikanie os─ůdzania czy krytykowania. Potrzeby istniej─ů i nic tego nie zmieni. Zmieni─ç mo┼╝na jedynie spos├│b d─ů┼╝enia do ich zaspokajania [1, 2, 3].

Zrozumienie i szacunek

Po trzecie, dziecko komunikuj─ůce si─Ö zgodnie z zasadami porozumienia bez przemocy uczy si─Ö zrozumienia i szacunku. Co bardzo istotne, uczy si─Ö r├│wnie┼╝, ┼╝e i ono jest szanowane i rozumiane. Je┼╝eli rodzic nie wykorzystuje swojej przewagi by okaza─ç wy┼╝szo┼Ť─ç, maluch pojmuje, ┼╝e niezale┼╝nie od tego, ┼╝e opiekunowie s─ů starsi i o wielu sprawach wiedz─ů wi─Öcej, on jako rozm├│wca traktowany jest r├│wnorz─Ödnie. Takie podej┼Ťcie sprzyja r├│wnie┼╝ p├│┼║niejszej gotowo┼Ťci do wsp├│┼épracy ze strony dziecka [1, 2, 3].

Rozwi─ůzywanie konflikt├│w

Po czwarte, odnosz─ůc si─Ö do opisanego powy┼╝ej przyk┼éadu konfliktu pomi─Ödzy koleg─ů a kole┼╝ank─ů nale┼╝y podkre┼Ťli─ç, ┼╝e porozumienie bez przemocy pomaga konstruktywnie rozwi─ůzywa─ç konflikty. Zadaniem opiekuna nie musi by─ç bowiem rozstrzygni─Öcie spory, znalezienie winnych i wyci─ůgni─Öcie konsekwencji, ale nauczenie dzieci, ┼╝e w odniesieniu do ka┼╝dego konfliktu istnieje strategia post─Öpowania, kt├│ra nie krzywdzi ┼╝adnej ze stron [1, 2, 3].

Dowiedz się także, jak mówić do dziecka i jak przebiega adaptacja dziecka w żłobku z perspektywy malucha. Piszemy o tym na naszym blogu!

Bibliografia

  1. Rosenberg, M., & Chopra, D. (2015). Nonviolent Communication: A Language of Life: Life-Changing Tools for Healthy Relationships. PuddleDancer Press.
  2. Lee, C. A., Kessler, C. M., Varon, D., Martinowitz, U., Heim, M., ROSENBERG, M., & Molho, P. (1998). Nonviolent (empathic) communication for health care providers. Haemophilia, 4(4), 335-340.
  3.  Jedynak, A. (2009). Porozumienie bez przemocy. Uniwersytet Warszawski. Etyka, 42 23-46.
NVC ÔÇô czym jest porozumienie bez przemocy?

You May Also Like

One thought on “NVC ÔÇô czym jest porozumienie bez przemocy?

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Witryna jest chroniona przez reCAPTCHA i Google Polityk─Ö Prywatno┼Ťci oraz obowi─ůzuj─ů Warunki Korzystania z Us┼éugi.