kolorowe kredki

Postrzeganie kolor贸w przez dziecko

Wzrok jest jednym z najwa偶niejszych zmys艂贸w cz艂owieka 鈥 pocz膮wszy od narodzin a偶 do p贸藕nej staro艣ci. To dzi臋ki niemu mo偶liwe jest wizualne poznawanie 艣wiata, orientacja w przestrzeni, obserwacja zachowa艅 oraz wiele innych, niezb臋dnych do 偶ycia czynno艣ci. Wszelkie niedobory w tym zakresie zaburzaj膮 odbi贸r rzeczywisto艣ci i mog膮 negatywnie wp艂ywa膰 na rozw贸j fizyczny, psychiczny i spo艂eczny cz艂owieka. Jednym z aspekt贸w dzia艂ania zmys艂u wzroku jest postrzeganie kolor贸w. Od momentu narodzin proces ten przebiega wieloetapowo i na ka偶dym z nich dziecko zdobywa nowe predyspozycje.

Kiedy dziecko przychodzi na 艣wiat, jego zmys艂 wzroku jest bardzo ograniczony 鈥 mo偶na nawet pokusi膰 si臋 o stwierdzenie, 偶e dzia艂a najgorzej ze wszystkich pozosta艂ych. Zaraz po urodzeniu noworodki dostrzegaj膮 jedynie 艣wiat艂o i mrok. Obraz jest zamazany 鈥 lepiej widoczne s膮 jego kraw臋dzie ni偶 艣rodkowa cz臋艣膰, kt贸ra zaczyna nabiera膰 ostro艣ci dopiero w p贸藕niejszym czasie. Zasi臋g wzroku dziecka wynosi w tym momencie ok. 20-30 cm, a dalej oddalone przedmioty mo偶na por贸wna膰 do widzenia 鈥瀓ak za mg艂膮鈥 przez doros艂ego cz艂owieka. Pod艂o偶e tego zjawiska tkwi w rozwoju m贸zgu, kt贸ry na tym etapie nie jest jeszcze w stanie rozpoznawa膰, przetwarza膰 i analizowa膰 obraz贸w.

Postrzeganie zaledwie dw贸ch barw dynamicznie si臋 zmienia i ju偶 pod koniec pierwszego miesi膮ca 偶ycia, na pocz膮tku drugiego, dziecko jest w stanie rejestrowa膰 inne barwy. Potrafi cho膰 na moment skupi膰 wzrok na przedmiocie w kolorze 偶贸艂tym, pomara艅czowym, czerwonym czy niebieskim 鈥 dominuj膮 zatem odcienie 偶ywe i intensywne. Pod koniec drugiego miesi膮ca odr贸偶nia kolor 偶贸艂ty od zielonego, a jeszcze p贸藕niej 偶贸艂ty od czerwonego, je艣li pokazywane przedmioty s膮 odpowiednio du偶e. Dodatkowo, na tym etapie rozwoju maluch zaczyna dostrzega膰 rysy twarzy os贸b, kt贸re si臋 nad nim pochylaj膮. Pojawia si臋 te偶 widzenie stereoskopowe, czyli zdolno艣膰 obu oczu do r贸wnoczesnego widzenia tego samego.

Trzeci, czwarty i pi膮ty miesi膮c 偶ycia dziecka to czas bardzo intensywnego wzrostu umiej臋tno艣ci dostrzegania barw. Do tego, z ka偶dym miesi膮cem zwi臋ksza si臋 r贸wnie偶 ostro艣膰 wzroku dziecka, kt贸ra zbli偶a si臋 do ostro艣ci widzenia cz艂owieka doros艂ego dopiero oko艂o 12 miesi膮ca. Pod koniec czwartego miesi膮ca dziecko zaczyna by膰 wra偶liwe na odcienie szaro艣ci, barwy pastelowe i z艂amane. Zdecydowanie bardziej interesuje si臋 barw膮 偶贸艂t膮 i czerwon膮 ni偶 na przyk艂ad zielon膮 czy niebiesk膮. Na tym etapie r贸wnie偶 niemowl臋 zaczyna dostrzega膰 rysy twarzy mamy i taty, rejestruje je i zapami臋tuje. Uwag臋 dziecka przyci膮gaj膮 skomplikowane kszta艂ty i silnie skontrastowane powierzchnie.

Dalszy rozw贸j umiej臋tno艣ci postrzegania barw przypada na miesi膮ce od 6. do 12. W tym czasie dziecko rozr贸偶nia coraz wi臋ksz膮 gam臋 kolor贸w, zaczyna r贸wnie偶 mie膰 tendencj臋 do obierania swoich ulubionych. Wtedy ch臋tniej bawi si臋 zabawkami w danym odcieniu, a jego uwag臋 przyci膮gaj膮 przedmioty w takim kolorze. Pod koniec pierwszego roku 偶ycia dziecko osi膮ga poziom postrzegania 艣wiata tr贸jwymiarowo i w pe艂nej palecie barw.

O czym nale偶y pami臋ta膰 chc膮c dba膰 o prawid艂owy rozw贸j wzroku dziecka oraz umiej臋tno艣膰 postrzegania kolor贸w? Poznawanie nowych barw oraz zdobywanie sprawno艣ci wzrokowej jest 艣ci艣le zwi膮zane z dostarczaniem przez rodzic贸w odpowiedniej ilo艣ci i rodzaju bod藕c贸w. Niezwykle istotne jest dopasowanie kolor贸w oraz wielko艣ci przedmiot贸w i stopniowanie ich trudno艣ci w zale偶no艣ci od etapu rozwoju. Niekorzystne b臋dzie zbyt du偶e bod藕cowanie 鈥 dziecko mo偶e poczu膰 si臋 zdezorientowane. Wywa偶one i racjonalne stosowanie stymulant贸w b臋dzie mia艂o znacznie wi臋ksze korzy艣ci.

Postrzeganie kolor贸w przez dziecko